Geen sluitend verhaal

De map op de balie bevatte niet de versie die Hester zocht. Er zaten drie plattegronden in, een oude levering en haar contract. De bezoekerslijst lag in haar eigen tas. Ze had hem daar zelf gestopt, nog geen uur geleden. Ze trok het blad eruit en legde de twee sleutellijsten ernaast. Doorzoeken was gemakkelijker dan besluiten wie ze op zaterdag bij welke deur wilde hebben.

Robin kwam binnen met een klein pakket onder haar arm. Ze had een middag vrijgemaakt nadat de afbouw was uitgelopen en zei dat meteen, alsof Hester haar anders weer door zou sturen naar een echte opdrachtgever. Het pakket bevatte bevestigingsmateriaal voor de afdrukken, geen nieuwe stukken van haar moeder.

'Is Else naar de politie geweest?' vroeg Hester.

'De brief is opgehaald. Ze heeft een ontvangstbewijs en een naam. Ze zei dat ik jou dat mocht vertellen.'

'Goed.'

'Het origineel is nu dus niet meer iets dat hier kan rondslingeren.'

Hester knikte. Ze had Elses ergernis al gehoord in die laatste woorden. Robin legde een zak clips op de balie en keek de hal in. Ze zag de panelen, de ruimte die was vrijgelaten voor de bezoekers en de trap die in het gewone werklicht stond.

'Dit ziet eruit als een verjaardag waarbij iemand de helft van de gasten is vergeten uit te nodigen,' zei ze.

'Het is nog in opbouw.'

'Dat bedoel ik niet.'

Hester wilde vertellen wat er sinds vanochtend was gebeurd. Ze kon een ander niet weer namens zijn geweten laten spreken, dus zei ze slechts dat Jasper zelf een afspraak had gemaakt om zijn verhaal te geven. Wat hij haar had verteld, had ze in een eigen notitie gezet. Robin vroeg meteen of hij iets had toegegeven.

'Hij zegt dat hij de val niet zag.'

'Dat wist ik al.'

'Er zijn dingen over wat daarna gebeurde die hij zelf moet vertellen.'

Robin stak haar handen in haar jaszakken. 'Jij houdt dus nu ook dingen achter.'

Het verwijt trof precies waar Hester er gevoelig voor was. Ze wilde onmiddellijk alle woorden op tafel leggen om niet in de categorie van haar moeder te belanden. Ze dacht aan Jasper die haar had gevraagd te blijven bij zijn telefoongesprek, niet om het daarna in zijn plaats aan iedereen te doen.

'Hij heeft met Ellen afgesproken,' zei ze. 'Ik wil hem niet voor zijn. Ik vraag je niet om hem te vertrouwen.'

'Ik vraag wat er met mijn moeder is gebeurd.'

'Dat weet ik nog steeds niet.'

Robin liep de hal in en bleef voor het eerste paneel staan. Ze las de drie regels onder de afbeelding van de rivierwand, met haar gezicht zo dicht bij het papier dat Hester even dacht dat er een drukfout stond. Toen zag ze dat Robin haar hand naast de naam hield. Ze raakte de afdruk niet aan.

'Ze was twee jaar jonger dan ik nu,' zei ze.

Hester had de rekensom eerder gemaakt, maar niet met Robin naast het werk. De leeftijd was altijd een gegeven geweest, geen vergelijkbaar leven. Robin had een eigen bus gehuurd voor haar eerste grote klus, had een tweedehands machine gekocht en kende de prijs van wandverf. Brecht had met een kind van twee geprobeerd ergens ruimte te huren.

'Dat past niet bij hoe iedereen over haar praat,' ging Robin verder. 'Alsof ze voor altijd een lastig meisje uit de groep was.'

'Nee.'

'Maar je gaat zondag wel die groep neerzetten. Met een programma eromheen.'

Hester trok twee stoelen van de tafel. Ze wilde Robin niet aanhoren terwijl zij als bezoeker voor een paneel bleef staan. Robin bleef juist staan. Hester ging alleen zitten.

'Er komt geen groepsportret,' zei ze. 'Geen voorstelling dat iedereen het heeft uitgepraat. Ik wilde met jou bespreken wat er van zondag overblijft.'

'Niets.'

Hester keek op. 'Wil je niets?'

'Niet dit. Niet een middag waarop mensen elkaar een plak cake geven en daarna kunnen zeggen dat ze erbij waren. Als ze de waarheid willen vertellen, kunnen ze naar Ellen.'

'Daar ben ik het mee eens. Maar niet iedereen die de deur binnenloopt heeft een verklaring over toen. Sommige mensen willen het werk zien. Voor hen moeten we helder zijn.'

'Helder is dat het niet doorgaat.'

'Dat heeft iemand gisteren zonder bevoegdheid opgehangen.'

'Dus omdat iemand dat verkeerd deed, kunnen wij het nu niet meer goed doen?'

Hester leunde achterover. Robin had een punt. De afgelasting was niet onjuist omdat annuleren altijd fout was; hij was onjuist omdat iemand het besluit van anderen had overgenomen. Hester moest opletten dat zij uit verzet precies dezelfde uitkomst ging opleggen.

Haar telefoon ging. Ze keek naar het scherm, zei dat het Ellen was en vroeg Robin of zij het gesprek even mocht aannemen. Robin knikte naar de foyer. Hester liep daarheen en liet de deur open. Ze wilde niets verbergen, maar Robin had recht op enkele minuten waarin niemand haar gezicht bekeek.

Ellen wilde één detail van Hesters eigen verklaring bevestigen. Had zij Merel zelf de keuken zien binnenkomen, of had zij pas gezien dat ze er stond? Hester antwoordde dat ze haar zag binnenkomen. Ze beschreef wat ze wel zeker wist: de deur, Merels gezicht, haar eigen plek. Ze liet de precieze woorden die Merel toen had gezegd weg, omdat ze daar niet meer zeker van was.

'Dat onderscheid moet ik blijven maken,' zei ze.

'Ja. Ook als iemand anders ondertussen meer zekerheid lijkt te hebben.'

Hester wilde vragen of Jasper al was geweest. Ze vroeg het niet. In plaats daarvan zei ze dat het bericht op de deur haar bezighield en dat ze vreesde dat er in de oude groep te snel een gezamenlijk verhaal ontstond.

'Dan hoef je daar niet aan mee te werken,' zei Ellen. 'Wij spreken mensen afzonderlijk. Ik kan je niet vertellen wat iemand anders heeft verklaard of hoe dat zich tot andere gegevens verhoudt.'

'Ik snap dat.'

'En als je zelf iets hoort, noteer dan wanneer en van wie. Niet samen gaan oefenen tot het hetzelfde klinkt.'

Hester keek naar de lege receptiebalie. Er lag een pen met de naam van een verzekeraar die niet meer bestond. Ze vroeg hoe er kon worden omgegaan met het tijdsverloop rond het bellen, zonder te doen alsof zij gegevens had gezien.

'Wat jullie zelf weten, kunnen jullie vertellen,' zei Ellen. 'Wat er aan registraties bestaat en wat die kunnen aantonen, zoeken wij uit. Een herinnering van iemand aan toen en een registratie zijn verschillende dingen.'

'En wat als het heel veel tijd was?'

'Dan is het nog steeds geen medische conclusie van jou of mij in dit telefoongesprek. Daar kan ik je niet de zekerheid over geven die je zoekt.'

Hester dacht niet dat ze om een medische zekerheid had gevraagd. Toen ze haar eigen vraag terughaalde, hoorde ze dat ze dat bijna wel had gedaan. Veel tijd zou ergens voor moeten staan. Een redding die wel of niet mogelijk was, een andere daad die de val kon vervangen. Ze bevestigde dat ze het begreep.

Ellen vroeg of er concrete afspraken waren waarbij Hester zich onveilig voelde. Ze noemde de opbouw en het besloten werkmoment van zaterdag, met bekende medewerkers en gewone bereikbaarheid. De bovenverdieping was geen publieksruimte. Ellen keurde geen evenement goed; ze vroeg alleen dat Hester nieuwe dreiging niet zou behandelen als een verstoring van haar draaiboek. Als iemand gevaar liep, moest er worden gebeld.

Toen het gesprek klaar was, bleef Hester nog even in de foyer. Ze schreef de bevestigde vraag over haar eigen waarneming op en stopte haar notitie weg.

Robin zat inmiddels op de andere stoel. Haar pakket lag open. Ze had vier clips in een keurige rij gelegd en de rest in het zakje gelaten.

'Je kunt met haar praten,' zei ze.

'Over wat ik zelf weet. Niet over wat zij weet.'

'Ik weet het. Ik was er dinsdag bij.'

Hester ging weer zitten. 'Het spijt me. Ik leg dingen uit die je niet uitgelegd hoeft te krijgen.'

Robin duwde het zakje een stukje opzij. 'Ik wil dat er nog iets bestaat behalve dat gesprek waar ik moet wachten tot iemand kan vertellen wat er gezegd mag worden.'

'De ontwerpen kunnen hier blijven,' zei Hester. 'Zonder dat we erbij vertellen waarom ze is gevallen. Dat weten we niet.'

'En geen openingstoespraak van Marjan.'

'Nee.'

Robin keek haar aan. 'Dat ging wel heel snel.'

'Dat was al geen onderdeel dat ik nog wilde laten staan.'

'En Fleur?'

'Die moet akkoord gaan met het programma en de gevolgen voor haar stichting. Jij hoeft je moeder niet beschikbaar te stellen zodat zij geen moeilijke mail hoeft te schrijven.'

Robin pakte de kopie van een ontwerp die op tafel lag. Ze schoof hem boven de rij clips en streek een gekruld hoekje glad. 'Ik wil hooguit een paar mensen. Zondag. Mensen die zelf willen kijken. Geen namenlijst die bewijst dat de groep weer compleet is.'

Hester dacht na over het contract, de gehuurde voorraad en de communicatie die al was verstuurd. Die waren echt. Ze waren niet belangrijker dan Robin, maar zij kon ze ook niet laten verdwijnen door het goede morele standpunt te kiezen.

'Dan leg ik dat voorstel voor. Een klein vrijwillig moment, zonder verhaal over verzoening. We moeten nog besluiten wat zaterdag aan voorbereiding kan gebeuren en wie erbij is. Dat kan ik niet in mijn eentje toezeggen.'

'Zaterdag wil ik de panelen zelf afmaken. Anders hangen ze alsnog alsof iemand anders het snel heeft gedaan.'

'Dat kan. Met een afgesproken team.'

'Geen toezicht alsof ik een kind ben.'

'Gewone werkafspraken. Ook voor mij.'

Robin draaide een clip tussen haar vingers. Ze haalde haar telefoon tevoorschijn en keek in haar agenda. Haar klus van vrijdag liep tot tien uur 's ochtends. Zaterdag kon zij vanaf tien uur. Zondag moest ze uiterlijk aan het einde van de middag weg, omdat ze maandag vroeg in Leiden werkte. Hester schreef de tijden op. Het waren de eerste grenzen van het programma die door Robin zelf werden gesteld zonder dat het om haar verlies ging.

Samen namen ze de vijf afbeeldingen door. Eén ontwerp wilde Robin niet tonen. Er stond een persoonlijke aantekening op de achterkant die Tessa had meegescand. Hester haalde het bestand uit de selectie. Een van de panelen zou daardoor vrijwel leeg blijven.

'Daar kan tekst op over wat niet meer bekend is,' zei ze.

'Of het kan leeg blijven.'

Hester keek naar het paneel en moest glimlachen. 'Dat kan ook.'

Robin verzamelde de clips. Ze bood niet aan om de hele foyer af te maken, en Hester vroeg er niet om. Bij het afscheid vroeg ze of Hester iets van Merel had gehoord. Die kwam vanavond, zei Hester, en corrigeerde zichzelf: zij ging op uitnodiging naar Merel toe. Robin knikte. Ze vroeg niet wat dat zou opleveren.

Hester stuurde Fleur een voorstel in zes korte regels. Geen gezamenlijke terugblik, geen overwonnen verleden, bezoekers vrijwillig, namen onder het werk, de bestaande beperkingen van toegang en capaciteit. Ze schreef erbij dat Robin alleen onder die voorwaarden haar toestemming voor de gekozen beelden wilde handhaven.

Nadat Robin was vertrokken, viel haar oog op het paneel dat leeg zou blijven. Ze had in haar tas nog een stapel algemene teksten over de geschiedenis van het gebouw, genoeg om de ruimte zonder moeite te vullen. Ze haalde ze eruit, las de eerste zin en legde ze in de map met vervallen drukwerk.

Van buiten klonk een claxon, kort. Ruben stapte uit zijn auto met de kartonnen map in zijn hand. Hij keek op zijn horloge voordat hij naar haar toe liep. Hester deed de voordeur open en pakte de map aan. Er zaten twee nieuwe afdrukken in, zei hij, de drukker had er één extra gemaakt voor als iemand met plakband knoeide. Toen keek hij de hal in.

'Is dat lege paneel de nieuwe planning?'

'Een deel ervan.'

'Dat scheelt timmeren.'

Hester lachte. Hij vroeg waar hij de steekwagen had laten staan. Ze wees de plek aan, bij de berging, en liep met hem mee zonder over het telefoongesprek te beginnen.