Voordat de poorten sloten

De hele nacht steeg de rivier.

Tegen de ochtend stond een lage aanlegplaats voor de tweede graanlading onder water. De eerste lading had de stad bereikt. De tweede was nog stroomopwaarts, bij een booteigenaar die zijn romp niet wilde wagen aan wrakhout dat geen officieel bevel uit de stroming kon halen.

Sile gebruikte de vertraging meteen.

“De overgang moet worden uitgesteld”, zei hij tegen de regentes. “De stad kan geen betrouwbare capaciteit opgeven zolang de andere bevoorrading onzeker blijft.”

Ren legde het nieuwste oeververslag naast zijn verklaring.

“De huidige regeling trekt haar last door een toegangsweg waarvan de grond bezwijkt. De vraag ongewijzigd houden is geen betrouwbaarheid.”

“De hoofdrug kan dat opvangen.”

“Door de last waar neer te leggen?”

Hij noemde twee draagaftakkingen. Eén had zijn geïnspecteerde grens al bereikt. De andere steunde op dezelfde lage riviergrond als de overstroomde aanlegplaats.

Ada zag Hald met zijn vinger de lijn volgen. Hij hield op waar het nieuwe verslag aangaf dat de grond verzadigd was.

“Die aftakking kan de extra aanspraak niet veilig dragen”, zei hij.

Sile keek hem openlijk ongeduldig aan. “Ze heeft meer gedragen.”

“Bij andere terreinomstandigheden.”

Meral vroeg om de keuzes in gewone taal uit te leggen.

Ze konden de ontvangende vraag nu verminderen en tragere, minder talrijke aankomsten aanvaarden terwijl de tweede lading wachtte. Of ze konden de bekendgemaakte snelheid handhaven en proberen draagroutes lasten te laten dragen die hun huidige toestand niet aankon. De permanente vergrendeling zou die keuze niet laten verdwijnen. Ze zou het moeilijker maken de extra last te weigeren.

De regentes gaf bevel de eerste vermindering door te laten gaan.

Tovan stuurde officieren naar de ontvangende poorten. Niet om meer snelheid te eisen, maar om het verkeer stil te leggen voordat de ontgrendeling begon. Magazijnbeheerders kregen precies te horen welke ladingen vertraagd werden. De bakhuizen kregen aangepaste intervallen voor de meeltoevoer, op basis van de werkelijk getelde reserve in plaats van het cijfer voor gegarandeerde aankomst.

Mensen waren boos. Darro stuurde een bericht met de broden die hij kleiner zou moeten maken. Een handelaar dreigde een schadevergoeding te eisen. Een huishouden van het hof klaagde dat een bezoeker hinder zou ondervinden.

Neris registreerde de klachten zonder ze gelijk te stellen.

Tegen de middag was de Atlaskamer voor het werk vrijgemaakt. Alleen de noodzakelijke binders, lezers, getuigen en schrijvers zouden binnen mogen. Dubbele verslagen bleven buiten. De officieren bij de ontvangende poorten hadden schriftelijke instructies over wiens bevel tot stilleggen ze moesten opvolgen en hoe ze een ingetrokken aanvullende aanspraak konden herkennen.

Ada controleerde de volgorde van de berichten tot de woorden wazig werden.

Ren nam het blad van haar over.

“Je hebt dezelfde regel vier keer gelezen.”

“Ik wil hem kennen.”

“Dat doe je. Ga nu eten.”

In het douanehuis aten ze dikke soep en brood met een korst die elk mes weerstond dat erop werd gezet. Hobb verklaarde dat verzet tot een teken van karakter. Pella zei dat het brood meer karakter had dan sommige getuigen.

Mara zat naast Ysra. Cal gaf kommen door. Tomar discussieerde met Iven over de juiste knoop voor een nat veertouw. Een paar minuten had de kamer van een onhandig grote familie kunnen zijn die de volgende ochtend te veel werk had.

Ada wilde alles precies zo houden. Toen herinnerde ze zich wat de Atlas was geworden doordat mensen weigerden een tijdelijke regeling te laten eindigen.

Na het eten trof ze Pella aan terwijl die een kleine vervoerderstas inpakte.

“Ga je weg?”

“Naar het lagere ontvangende kantoor. Jessa heeft iemand nodig die ze met de bevestigingen kan vertrouwen. Ik ken de stappen en de mensen die zullen proberen voor te dringen.”

Ada omhelsde haar voordat ze vroeg of ze een omhelzing wilde. Pella liet het toe en trok zich toen genoeg terug om adem te halen.

“Als je afscheidstoespraken gaat houden, laat ik jou de tas dragen.”

“Laat je niet verwonden.”

“Ik was van plan onvoorzichtig te zijn, tot je dat zei.”

Ze glimlachten naar elkaar. Dat was genoeg.

Cal en Ada liepen naar de achterpoort toen de anderen naar bed waren. De jongens met de lappenbal waren er niet. Regen drupte van de muur in een emmer die iemand onder een kapotte goot had gezet.

“Ik ben bang”, zei Cal.

“Ik ook.”

“Ik dacht dat ik indrukwekkend veel beter zou lijken als ik het als eerste zei.”

“Dat leek je, totdat je het uitlegde.”

Hij lachte zacht. Ze leunde tegen hem aan en ze bleven met zijn armen om haar heen staan terwijl de emmer zich druppel voor druppel vulde.

Geen van beiden beloofde iets over morgen. Ze bespraken het ontbijt, of er tijd voor zou zijn, en dat Ada’s nieuwe kousen veel warmer waren dan haar oude. Kleine, praktische feiten. Niet omdat de grotere dingen er niet waren, maar omdat hun lichamen erdoorheen moesten komen.

Voordat ze ging slapen legde Ada haar notitieboekje, de getuigenverslagen en Perrins opgevouwen tekening klaar. Ze raakte de herstelde laars van het vogeltje aan.

Daarna legde ze de pen weg.

Voor één keer zou ze de nacht niet besteden aan een kaart die zo zeker was dat de ochtend haar niet kon verrassen.