Mensen die waren aangekomen

Mara kwam bij het douanehuis aan terwijl Ada haar eerste zin oefende.

Ze had drie versies geprobeerd. Eén klonk als Hald. Eén klonk boos voordat er iets was gezegd. De derde begon met een getal, en Ada hoorde Sile al vragen wat haar bevoegd maakte het uit te leggen.

Toen zei iemand beneden haar naam met de stem van haar moeder.

Ada liet de drie versies op tafel liggen.

Mara stond bij de ingang met een stoffen tas tegen haar borst. Haar jas was vochtig bij de schouders. Naast haar probeerde Hobb de molenaar zijn laarzen uit te trekken zonder te gaan zitten, maar daarmee kwam hij niet verder.

“Je bent te mager”, zei Mara.

“Je bent hier.”

“Dat zie ik.”

Ada sloeg haar armen om haar heen. Tussen hen in zat in de tas iets hards en hoekigs. Mara schoof hem opzij en toen lukte de omhelzing. Haar jas rook naar koude lucht en naar het eten van thuis. Ada had die geuren wekenlang in haar verbeelding meegedragen en ze verkeerd onthouden.

Een tijdlang zei ze helemaal niets bruikbaars.

Jon was bij Perrin en het werk in het dorp gebleven. Dema had een verklaring gestuurd. Ze weigerde geld uit te geven en haar huis achter te laten alleen om die verklaring te herhalen voor mensen die liever in belangrijke kamers zaten. Hobb was gekomen omdat hij Bren had gedragen en omdat een man, zoals hij zei, best kon uitzoeken of het beroemde brood van de hoofdstad de reis waard was.

Boven haalde Mara de tas leeg. Er zaten routeverslagen in, twee paar schone kousen, een pot met iets dat tegen breken was ingepakt en de herstelde jas die Dema had beloofd te sturen.

In de jaszak zat een briefje dat Perrin had geschreven.

Hij was thuisgekomen. Toll was bij familie van wie de namen door de vervoerders waren gecontroleerd, niet alleen door een klerk opgegeven. Nessa had vanuit haar eigen district bericht gestuurd. Perrins rug deed minder pijn als hij op zijn oude matras sliep. Hij had de andere laars van de vogel verbeterd, omdat Ada in haar laatste brief had geklaagd dat de tekening eruitzag alsof zijn voeten niet lekker zaten.

Onderaan had hij erbij gezet: Pap zegt steeds dat de mand kan wachten. Dat kan niet. Dat ding is afschuwelijk.

Ada lachte en merkte dat ze weer huilde.

Mara raakte de zijkant van haar gezicht aan en keek toen naar Ysra.

De zussen hielden elkaar langer vast dan ze praatten. Toen ze elkaar loslieten, pakte Mara de kom warm water naast Ysra’s stoel. Ze testte het water met haar eigen hand voordat ze de kom binnen bereik zette.

“Dat heb ik steeds gedaan”, zei Ada.

“Dat weet ik.”

Haar moeder had die taak niet van haar willen afpakken. Ada hoorde de kinderachtigheid in haar eigen stem en liet de kom staan waar Mara hem had gezet.

Ze hadden nog een uur tot de hoorzitting. Hobb at de helft van het brood dat Pella had meegebracht en verklaarde het goed genoeg, maar duur. Ren bekeek de terreinverslagen. Mara verving haar vochtige kraag door een droge en luisterde terwijl Ada uitlegde wie er in de kamer zouden zijn.

“Laten ze je uitspreken?” vroeg ze.

“Soms.”

“Beslis dan welke zin het allerbelangrijkst is om af te maken.”

In de zaal van de regentes doorzocht een bewaker hun tassen. Hij tilde de pot van Mara op en vroeg wat erin zat.

“Ingelegde wortelgroenten.”

“Waarvoor?”

“Om te eten.”

Ada had bij een poort die hier sterk op leek een vraag over een brood beantwoord. Dezelfde toon uit de mond van haar moeder gaf haar meer houvast dan welk advies ook had kunnen doen.

De zaal van de hoorzitting was kleiner dan de zaal waarin Sile de Herbinding had aangekondigd. Dat maakte het moeilijker om mensen achter plechtigheid te verbergen. Onder de ramen stond een lange tafel. De regentes zat aan het hoofd, niet op een verhoogd platform. De jonge prins was er niet. Voor Hald lagen verschillende mappen in volmaakt evenwijdige rijen.

Sile keek eerst naar Mara en toen naar Ada.

“Je hebt je familie meegebracht.”

“Ik heb een routegetuige meegebracht”, zei Ada. “Zij is toevallig ook mijn moeder.”

De openbare schrijfster van de vervoerders doopte haar pen.

Ada zou als eerste spreken. Tovan stond bij de deur. Cal zat bij de andere beoogde getuigen, niet naast haar. Hij keek haar eenmaal in de ogen en probeerde haar niet met zijn gezicht te vertellen dat het goed zou komen.

Regentes Meral vroeg haar te beginnen.

Ada keek naar haar voorbereide blad. De drie beginzinnen waren doorgestreept. Daaronder stond een vierde, geschreven nadat Mara was aangekomen.

“Een doodskist kwam drie keer thuis”, zei ze.

Niemand verschoof een blad.

Ze beschreef de weg naar de kerk, de witte mijlsteen, Hobbs schouder onder de draagstok. Ze beschreef de overdracht van twaalf mijl en de correctie die die afstand had verdeeld over routes waarvan de gebruikers werkelijk hadden ingestemd ze beschikbaar te stellen. Ze beschreef het bloed van haar tante niet als een wonder. Het had de aandacht van de dragers lang genoeg van een falende aankomstlijn afgeleid om hen ervan af te laten stappen. Ysra had nog steeds metingen nodig gehad, getuigen en een andere plek om de last onder te brengen.

Toen liet Ada het register zien.

“Eenendertig mensen”, zei ze. “Er wonen er drieëntachtig. Hier staan de huidige huishoudens. Hier zijn de reizen die verdwijnen als u het oude getal gebruikt.”

Sile wachtte tot ze de zin af had voordat hij haar onderbrak.

“Een aangrijpend verslag. Niemand hier betwist dat fouten verbeterd moeten worden.”

“Verbeter het dan voordat de vergrendeling wordt aangebracht.”

“De vraag is of een specifieke fout rechtvaardigt dat een heel wintersysteem wordt uitgesteld.”

Hobb stak zijn hand op.

De kanselier keek hem aan alsof het meubilair had gesproken.

“Wanneer mag ik mijn stukje vertellen?” vroeg Hobb.

“U wordt op uw beurt opgeroepen.”

“Goed. Want u zei ‘specifieke fout’, en ik hoor bij die specifieke gevallen.”

Meral keek naar de klerk. “Roep hem nu op.”

Hobb ging op de getuigenstoel zitten. Hij zette beide voeten plat op de vloer, een man die zeker wilde weten dat zijn lichaam was aangekomen waar de kamer het verwachtte.

“Ik vervoer al zesentwintig jaar graan naar Dunmere”, begon hij. “Ik weet hoe een extra mijl voelt. Ik weet ook wanneer ik drie keer langs dezelfde wilg ben gelopen zonder bij de poort te komen.”

Ada deed een stap terug tot naast haar moeder.

Onder de tafel nam Mara haar hand, draaide die om en voelde met één voorzichtige vinger langs de rand van haar gevoelloze duim. Ada zag de herkenning over haar gezicht trekken.

“Later”, fluisterde ze.

Haar moeder knikte. Ze liet haar hand niet los.