De brieven van de beschermeling

Het pad langs de heuvelrug klom door boomgaarden waarvan het fruit al was geplukt. Ladders stonden tegen kale takken; in het gras hing de zoete geur van rot.

Ada’s blaar deed minder pijn nadat Pella had laten zien hoe ze de laars eromheen kon losmaken zonder haar voet te laten schuiven. De les werd zonder tederheid en met veel vakkennis gegeven. Die middag bedankte Ada haar niet meer om de tien stappen.

Cal liep achter de muilezel en beoordeelde de helling voor hen. Buiten de Hal leek hij minder zeker van zijn houding en meer bereid iets nuttigs te doen. Hij droeg water zonder dat iemand het vroeg. Ook probeerde hij één keer Pella’s inschatting van de volgende schuilplek te corrigeren met behulp van de kaart.

Ze liet hem uitpraten.

Toen wees ze naar een aardverschuiving die de aangegeven bocht tot halverwege de heuvel omlaag had meegenomen.

Hij vouwde de kaart op en volgde haar.

Voor het donker bereikten ze een verlaten schuilhut voor houtskoolbranders. Het dak hield. De vloer was droog genoeg. Pella vond een oude haard en maakte een vuurtje met de brandstof die ze hadden meegenomen. Ze brak geen natte takken van de bomen om hen heen in de hoop dat enthousiasme die zou laten branden.

Ada zat zonder laarzen en keek naar de damp die uit haar sokken opsteeg. Cal stond een tijd buiten, naar het noorden te kijken.

Toen hij binnenkwam, hield hij een opgevouwen brief vast.

“Van je vader?” vroeg Ada.

“Mijn zus. Hij was doorgestuurd naar het posthuis in Salt Steps.”

“Je had er niets over gezegd.”

“Ik had nog niet alles gelezen.”

Pella keek op van de pot. “Hoelang is hij?”

“Langer dan de toegestane versie.”

Hij vouwde het blad open. Tussen de formele regels stonden kleinere woorden, toegevoegd in andere inkt. Ada boog zich pas dichterbij toen hij het naar haar toedraaide.

Iva was zestien. Ze schreef over een paard dat een bezoekende ambtenaar had gebeten, een daklek dat hun vader telkens liet inspecteren zonder te vragen of iemand het had gerepareerd, en een broer, Marek, die onuitstaanbaar ernstig was geworden sinds hij een noordelijk pakhuis onder zijn hoede had.

Onderaan veranderde het handschrift.

Vader zegt dat de graanovereenkomst je misschien deze winter thuisbrengt. Ik weet niet of hij een bezoek bedoelt of dat je echt terugkomt. Ik heb het niet gevraagd waar de secretaris bij was.

Cal staarde naar de regel.

“De graanroute,” zei Ada.

“Ja.”

Het vuur bewoog in de haard.

“Als hij de hoofdstad snel genoeg bevoorraadt, belonen ze hem met jou.”

Cals mond verstrakte. “Zo kun je het zeggen.”

“Klopt het niet?”

“Jawel.”

Pella roerde langzamer in de pot.

Ada dacht aan de twaalf mijl op de toegangsweg naar de kerk. Ze voelde woede opkomen voordat ze die eerlijk kon ordenen. Brens dragers hadden deels betaald voor de hoop van een gouverneur om zijn zoon thuis te krijgen. Dat maakte Cal niet verantwoordelijk voor het verzoek. Het maakte het verzoek ook niet onschuldig.

“Wist je dat je terugkeer onderdeel van de overeenkomst was?” vroeg ze.

“Ik wist dat mijn vader onderhandelde. Ik kende de voorwaarden niet.”

“Zou je ernaar hebben gevraagd?”

Hij keek haar over het vuur heen aan.

“Dat weet ik niet.”

Het was een lelijk antwoord, te eerlijk om er gemakkelijk tegen uit te halen.

Hij vouwde de brief langs de versleten vouwen dicht.

“Toen ik jonger was, dacht ik dat ze me zouden laten gaan als ik me maar goed genoeg gedroeg. Daarna dacht ik dat ze me moeilijker hier konden houden als ik nuttig werd. Toen begreep ik dat die twee manieren precies tegengesteld waren en geen van beide van mij was.”

Ada zag hem de brief in zijn jas stoppen.

“Wat wil je nu?”

“Niet langer een voorwaarde zijn in andermans zin.”

Pella snoof zacht. “Een bescheiden ambitie.”

Cal glimlachte even.

Ze aten linzen en hard brood uit dezelfde pot. Daarna ging Pella de muilezel en het pad controleren. Ada bleef bij het vuur om een losse naad in haar tas te maken. De naald was klein; in het schemerlicht moest ze turen.

Cal hield de lamp dichterbij.

“Dank je.”

“Ik mag in beperkte mate nuttig zijn.”

Ze keek op. Zijn gezicht was warmer in het vuurlicht; vermoeidheid had zijn beheerste hofuitdrukking losser gemaakt. Even zag ze geen gouverneurszoon of getuige die ze misschien nodig had, maar een jongeman die te veel jaren had besteed aan het leren welke verlangens je hardop mocht uitspreken.

Die gedachte bracht haar van haar stuk.

Ze keek weer naar de naad.

“Perrin trekt de draad altijd te strak,” zei ze. “Dan klaagt hij dat naaien gaten maakt.”

Cal glimlachte. “Weet hij dat je komt?”

“Nee.”

“Wat zal hij zeggen?”

“Waarschijnlijk dat hij alles onder controle heeft.”

“En is dat zo?”

Ada’s hand hield stil.

“Ik hoop dat hij dat niet zo snel heeft hoeven leren.”

Cal zei niets. Hij bleef de lamp vasthouden tot de naad af was.

Later, toen het vuur laag brandde, lag Ada wakker te luisteren naar de wind door het kapotte luik. Pella sliep bij de deur. Cal lag aan de andere kant van de haard met een arm over zijn ogen.

Ada vroeg zich af of hij sliep of er alleen genoeg van had om bekeken te worden.

Ze draaide zich naar de muur voordat die vraag iets gevaarlijkers werd dan nieuwsgierigheid.