Een adres is geen toestemming

Die ochtend droeg Cal op het erf water. Hij gebruikte kleine emmers, omdat zijn gewonde arm geen grote aankon. Hij liep twee keer zo vaak als de zoon van de herbergierster en keek alsof hij vond dat hij dat verschil verdiende.

Ada hield hem bij de pomp tegen.

“Je mag ermee ophouden als het pijn doet.”

“Ik heb aangeboden te helpen.”

“Help dan. Maak er niet iets van waar ik naar hoor te kijken.”

Hij zette de emmers neer.

De pomphendel trilde nog nadat hij zijn hand had weggenomen. Aan de tuit vormde zich een druppel, bleef hangen, viel.

“Ik dacht”, zei hij, “dat als Tovan iemand had voor wie ze kon instaan, ze voor de rest van jullie meer risico zou nemen.”

“Dus je nam jezelf op in de berekening.”

“Ja.”

“En ons.”

“Ja.”

“Heb je haar verteld waar de andere kopieën naartoe zijn gegaan?”

“Nee.”

“Heb je haar Neris’ naam gegeven?”

“Nee. Die van Orla ook niet. Ik heb namen gegeven waarvan ze al wist dat ze gezocht werden. Ik dacht dat dat verschil maakte.”

“Dat maakt ook verschil.” Ada keek naar zijn gezicht. “Maar het verandert niet alles.”

Hij knikte eenmaal.

Voorbij de stal legde de herbergierster de waarde van pronkbonen uit aan een ruiter die er niet bij was geweest toen het paard ze opat. Hij luisterde met de berusting van iemand die verantwoordelijk was gemaakt voor een hele soort gebeurtenissen, in plaats van één bepaalde gebeurtenis.

Cal wreef met zijn goede hand over zijn voorhoofd.

“Ik heb jarenlang geleerd om dingen te vragen via iemand die ja kon zeggen. Een betere kamer voor een andere beschermeling. Toestemming om een brief te sturen. Een plek aan een tafel waar ze mijn vader misschien anders zouden horen. Als ik mijn verzoek nuttig voor hen kon maken, kreeg ik soms wat ik vroeg.”

“En soms betaalde iemand anders.”

“Ja.”

Ada leunde tegen de pomp. Ze voelde het koude hout door haar jas.

“Toen ik vroeg of je me vertrouwde, had ik de brief nog niet gestuurd”, zei hij. “Ik probeerde te beslissen.”

Ze dacht aan de rivier, zijn gezicht, de kus.

“Dat maakt het erger.”

“Dat weet ik.”

“Nee. Je moet dit deel horen. Ik dacht dat je me iets vroeg wat tussen ons speelde. Je probeerde jezelf óók het gevoel te geven dat je iets kon doen waarmee ik niet had ingestemd.”

Hij keek een hele tijd naar de grond. Toen hij opkeek, was de zorgvuldige bereidheid uit zijn gezicht verdwenen waarmee hij meestal een moeilijk antwoord ontving.

“Het spijt me”, zei hij.

Ze geloofde hem. Dat bracht haar niet terug naar de avond aan de rivier.

Boven discussieerden de anderen al over Serits voorwaarden. Ada ging naar binnen zonder op Cal te wachten. Hij kwam later en nam de stoel het dichtst bij de deur.

Ze namen niet één besluit. Ze namen er verschillende.

Ysra zou meegaan als haar documenten beschermd werden. Tomar zou niet reizen met een omschrijving van zichzelf als een teruggevonden afhankelijke; Serit streepte de woorden door en zette haar paraaf erbij. Ren zou komen als onafhankelijk ingenieur, niet als voormalige dienares die opnieuw in dienst wilde komen. Pella zou werk aannemen bij de riviervervoerders en hen via haar eigen route in Orison ontmoeten. Ze wilde geen bescherming die kon worden ingetrokken omdat een grootouder zich niet gedroeg.

Ada zou met haar tante meegaan.

“Ik wil dat je weet”, zei ze tegen Cal waar iedereen bij was, “dat mijn komst niet door jou is geregeld.”

“Ik zal het opschrijven.”

“Je vertelt het haar voordat we aankomen.”

Hij stemde toe.

Na het ontbijt kwam Bett uit Greyford met twee andere stadsfunctionarissen en een brood waar veel te veel zaden in zaten. Ze hadden op het postterrein over de begeleiding gehoord. Nieuws reisde snel wanneer het ging om vreemden die plaatselijke groenten opaten.

“Jullie mogen het verslag van onze proef meenemen”, zei Bett. “Jullie mogen ons terrein niet aanbieden voor een grotere overdracht.”

“Dat doen we niet.”

“Zet het op papier.”

Ada deed het.

Bett las de zin en vroeg toen om een tweede ernaast: de aanwezigheid van Greyford betekende geen goedkeuring van een vervangend nationaal schema. De demonstratie had aangetoond dat een voorbereide ontgrendeling plaatselijk bediend kon worden. Niet dat iedere voorgestelde last aanvaardbaar was, of dat een stadsraad huishoudens mocht aanmelden die niet geraadpleegd waren.

Het blad werd rommelig van alle grenzen. Ada vond het beter toen ze klaar waren.

Voor het middaguur stuurden ze een vervoerder vooruit om vertegenwoordigers uit de betwiste westelijke districten uit te nodigen. Niet iedereen zou komen. Sommigen konden hun werk niet verlaten. Sommigen wilden niet binnen het bereik van de Hal komen. Hun afwezigheid zou als afwezigheid worden vastgelegd, niet als instemming.

De herbergierster haalde de kopie van het schema tevoorschijn uit een hol deel van de haard, waar niemand van hun gezelschap had gedacht te zoeken. Ze gaf hem aan Ren, waar Serit bij was.

“Het is een kopie”, zei ze. “Er is er nog een.”

“Waar?” vroeg Cal voordat hij zichzelf tegenhield.

De herbergierster keek hem aan.

“Ja”, zei hij. “Terecht.”

Die middag hielp Ada Ysra inpakken. Haar tante koos twee hemden, haar oude testgereedschap en een vierkant zachte stof om haar polsen op te laten rusten. Ze liet de brede bindkwast achter.

“Misschien heb je die nodig”, zei Ada.

“Iemand misschien. Iemand kan een andere meenemen.”

Ada vouwde de stof en stopte die waar ze er makkelijk bij konden.

Bij de aanlegplaats trok Pella een riem van de bepakking van de muilezel strakker. De vervoerder van het wasgoed had het dier volgens afspraak naar de White Net gebracht. Ze hadden een andere vervoerder ingehuurd om het dier terug naar zijn eigenaar te brengen. Pella had zijn gewoonten beschreven in een briefje dat veel langer was dan het briefje over de uitrusting.

“Kijk niet zo sentimenteel”, zei ze tegen Ada. “Hij bijt je nog voordat hij vertrekt.”

De muilezel boog zich voorover en nam een stukje van Ada’s mouw tussen zijn tanden.

Pella maakte het geduldig los.

“Zo. Een officieel afscheid.”

Ada lachte voor het eerst die dag.

Hun boot vertrok op het avondtij. Cal bleef bij de boeg, op afstand van de papieren en de mensen die eromheen plannen maakten. Ada nodigde hem niet dichterbij. Ze eiste ook niet dat hij verdween. Op de boot was genoeg werk om iemand aanwezig te laten zijn zonder hem te vergeven.

Toen de White Net achter de bocht verdween, opende ze haar notitieboek. Tussen Perrins vogel en het herziene vrijgeleide lag een leeg blad.

Ze schreef de datum op. Daaronder schreef ze wat er werkelijk was afgesproken.