Een hand die vanzelf omhoog wil

Op zaterdagochtend lag Cato’s geld in drie verschillende vakjes van haar jas.

Ze had het eerst allemaal bij elkaar gestopt. Toen had ze bedacht dat ze bij het afrekenen beter niet een hele hand muntjes op de balie kon gooien. Daarna had ze niet meer geweten welk vakje voor wat bedoeld was.

‘Je kunt het ook gewoon in je portemonnee doen,’ zei Dorus.

Hij stond bij de voordeur met een boterham in zijn hand. Aan zijn sleutelbos hing een winkelwagenmuntje. Cato keek ernaar en telde haar eigen geld nog een keer.

‘Dat muntje is geen euro,’ zei hij.

‘Dat weet ik.’

Ze stopte de vier euro tachtig in het vakje met de rits. De dertig euro mocht bij elkaar. Daarna haalde ze haar portemonnee van boven en deed ze het alsnog daarin.

Bij de buurthal stonden fietsen langs het hek. Een man kwam met een grote lege tas het plein op. Cato liep wat sneller. Ze wist dat die man niet per se voor zeventien kwam, maar ze wilde hem toch liever voor zijn.

Binnen klonk de zaal anders dan gisteren. Stoelpoten schoven over de vloer. Aan het buffet werden kopjes tegen schoteltjes gezet. De papieren lijstjes ritselden alsof iedereen aan een boterham begon.

Dorus kocht een kop koffie en nam deze keer een echt kopje. Hij hield het even voor Cato omhoog.

‘Vooruitgang.’

Ze vonden twee stoelen aan het gangpad. Cato kon het podium goed zien. Naast de lessenaar stond een kleine tafel waarop de spullen één voor één konden worden gezet.

‘Als jij straks aan je neus krabt, denken ze dan dat je biedt?’ vroeg ze.

Haar vader krabde meteen aan zijn neus.

‘Niet doen.’

Hij legde zijn handen op zijn knieën. ‘Ik zal de hele ochtend stokstijf blijven zitten.’

Voor hen draaide een vrouw zich om en glimlachte. Cato werd warm onder haar kraag. Ze keek op haar lijst, hoewel ze allang wist waar zeventien stond.

Farida kwam langs met een stapel afhaalstrookjes. Raf liep naast haar. Hij droeg dezelfde groene trui als gisteren, maar had de mouwen nu netjes opgestroopt. Aan zijn bril zat een vingerafdruk die hij blijkbaar niet zag.

‘Goed geslapen?’ vroeg Farida.

‘Ja,’ zei Cato.

‘Nee,’ zei Dorus tegelijk.

Cato keek naar hem. Hij nam een slok.

‘Ik bedoelde mezelf. Er reed om zes uur iemand met een afvalbak over de stoep.’

Raf wees naar haar lijst. ‘Je hebt er een rondje omheen gezet.’

Ze schoof haar hand over zeventien. ‘Anders vergeet ik hem misschien.’

Hij zag het andere rondje. ‘En je vader om nummer vier.’

‘Een trommel kan lang wachten,’ zei Dorus. ‘Een boterham ook, maar dat vind ik minder prettig.’

Farida tikte op Rafs arm. Ze moesten door. Hij liep meteen met haar mee, maar keek nog even achterom.

‘Gewoon je hand opsteken,’ zei hij.

Dat was zijn hele advies. Cato had aan een hand genoeg, als die maar niet ineens iets anders ging doen.

Anja kwam het podium op en schoof de lessenaar een stukje van de tafel. Ze hield de hamer vast alsof hij een lepel was. Geen enorme houten hamer zoals Cato had verwacht. Er zat een dof plekje op de zijkant.

Anja legde kort uit hoe het werkte. Noem je bedrag, blijf bij je eigen grens, betalen bij het buffet en spullen via de uitgifte. Wie iets zwaars kocht, moest even wachten tot er iemand kon tillen. Ze keek naar een man vooraan die al half overeind stond.

‘Ook als je zelf heel sterk bent, Henk.’

De man ging weer zitten. Er werd gelachen. Cato hield haar handen op haar lijst.

Het eerste lot was een spiegel. Niemand wilde hem tot de man naast de nooduitgang zei dat hij dan eindelijk kon zien wie er aan de andere kant van zijn tafel zat. Hij bood drie euro. Er kwam geen hoger bod.

Bij nummer twee kwamen er ineens van drie kanten bedragen. Anja herhaalde ze rustig. Cato probeerde te volgen wie er nog meedeed. Een vrouw liet haar hand zakken en haalde haar schouders op toen ze niet won. Ze zag er niet verslagen uit. Ze bladerde gewoon verder.

Bij nummer vier kwam de broodtrommel op tafel.

Dorus ging rechter zitten. Hij wachtte op de opening en bood twee euro. Cato hield haar adem in. De vrouw voor hen keek achterom en toen weer naar het podium. Ze bood niet.

Anja wachtte even. Daarna tikte de hamer op het plankje.

Haar vader keek tevreden naar de trommel.

‘Is het nu al gebeurd?’ fluisterde Cato.

‘Ja.’

‘Je hebt maar één keer je hand opgestoken.’

‘Dat was gelukkig genoeg.’

Hij stond niet op om hem meteen te halen. Cato keek naar zijn knieën. Zijn handen lagen er weer gewoon op.

Bij het volgende lot vergat ze naar de tafel te kijken. Ze zocht Raf. Hij stond bij de uitgifte naast Farida en hield een strookje naast het kaartje van een pakje. Ze kon niet lezen wat erop stond. Wel zag ze hoe hij wachtte tot zijn moeder knikte.

Achter hem bewoog Sander door de werkruimte. De groene tas hing nog aan dezelfde haak. Hij trok iets uit een doos en zette het buiten Cato’s zicht op de tafel.

Anja noemde een nieuw nummer. Cato zocht snel de juiste regel. Ze waren al bij zeven. Bijna bij de lamp.

Ze legde haar portemonnee dieper in haar jaszak en trok haar hand weer terug.