Drie minuten

Saar kon zichzelf zien in de zwarte ruit van de filmzaal. Twee deuren, een rek met lege folderhouders en daartussen zij, met de camera van haar telefoon voor haar neus. Als ze een stap opzij deed, verdween haar spiegelbeeld. Ze probeerde het nog een keer. Het gebouw bleef staan, zij was weg.

‘Je filmt de ingang,’ zei Lotte achter haar.

‘Ik kijk alleen hoe het eruitziet.’

‘Als een ingang.’

Lotte trok de deur open en verdween uit Saars beeld. Haar groene jas bleef even aan de deurkruk hangen. Saar hield de deur voor haar vast, maar Lotte had zich al losgetrokken. Binnen rook het naar koffie en de verwarming die thuis altijd pas in november aanging. Het was zes mei. Er hing een papieren slinger boven de balie, met één driehoekje achterstevoren.

Saar stopte haar telefoon in haar zak. Op het raam naast de filmzaal stond KLEINE FILMS, GROOT DOEK. Ze had de woorden thuis hardop uitgesproken, toen niemand luisterde. Nu vond ze vooral dat de letters scheef zaten.

Een vrouw in een terracotta vest kwam naar hen toe. ‘Jullie zijn van het atelier? Ik ben Tessa.’

‘Lotte. En dit is Saar. Zij monteert.’

‘Ik wil ook regisseren,’ zei Saar.

Het kwam er harder uit dan ze bedoelde. Tessa keek niet verbaasd. Ze zette een vinkje op een lijst en wees hun de weg langs de filmzaal. Aan een tafel lagen drie camera’s, op het oog precies hetzelfde. Alleen de gekleurde plakbandjes verschilden. Saar ging bij de zwarte camera met een lichtblauw stukje tape zitten. Lotte pakte de stoel naast haar.

Er waren nog zeven anderen. Bilal uit hun klas zat aan de overkant met een koptelefoon op. Hij had in groep acht een tekenfilmpje gemaakt waarin een kat zo lang wachtte op een vogel dat de kat zelf uit het beeld viel. Saar had het drie keer bekeken. Op school maakte hij meestal filmpjes van dingen die niemand anders lang genoeg bekeek: de kapotte automaat, een duif op de fietsenstalling, zijn schoenveter die vastzat in een roltrap die niet eens aanstond.

‘Heb je al geluid?’ vroeg Lotte.

Bilal schoof één oorschelp opzij. ‘De koelkast. Hij geeft een heel persoonlijk optreden.’

Aan het uiteinde van de tafel zat Jules. Die kende Saar alleen van de verdieping boven hun lokaal. Hij hield een potlood tussen neus en bovenlip. Toen Tessa de deur dichtdeed, viel het op tafel. Hij liet het liggen alsof dat altijd al de bedoeling was geweest.

Tessa zette een timer op drie minuten. Het apparaatje begon onmiddellijk af te tellen.

‘Zo lang mag jullie film worden. Inclusief titels en aftiteling. Er is geen ondergrens. Een minuut die werkt is beter dan drie minuten waarvan je de helft niet nodig hebt.’

Saar schreef drie minuten op. Ze wist het al van de aanmeldpagina. Toch voelde het goed om het nu op te schrijven, met de camera vlak naast haar schrift.

‘We hebben vandaag de basis. Woensdag kunnen jullie hier repeteren en draaien. Daarna werken jullie zelf verder. Op zaterdag twintig mei is de slotavond in de zaal hiernaast. Alle afgekomen bijdragen kunnen in het gewone programma. Voor de openingsfilm kiezen drie mensen uit het filmhuis één inzending.’

Lotte stootte Saar met haar knie aan. Saar keek naar de timer. Twee minuten twaalf.

Tessa hing een kalender op. ‘Voor die openingsplek hebben we jullie film uiterlijk volgende zaterdag nodig. Dertien mei, acht uur ’s avonds. Zondag krijgen drie teams te horen dat ze op de voorlopige lijst staan. Donderdag de achttiende kiezen we daaruit de opener.’

‘En als je film dan nog niet af is?’ vroeg Jules.

‘Dan kun je hem gewoon voor het hele programma inleveren. Dat kan tot vrijdag negentien mei, zes uur ’s avonds. Ook een nieuwe versie. Maar een film die pas na de dertiende binnenkomt, kan niet meer openen. Anders schuiven we die selectie eindeloos op.’

Naast elke datum tekende ze een vakje. Saar nam ze over. Het gewone programma was ook leuk. Dat wist ze. Maar een lege zaal die donker werd, het eerste beeld waar nog niemand doorheen kuchte, haar naam vóór alle anderen: ze bleef met haar pen boven het eerste vakje hangen.

‘De proefversies staan alleen in onze besloten speler,’ ging Tessa verder. ‘Niet op onze openbare website. Jullie kunnen elkaars werk bekijken. De drie selecteurs krijgen een aparte toegang. We delen niets buiten deze groep vóór de slotavond. En jullie leveren samen één versie in waar iedereen die eraan meedoet achter staat. Verandert er iets belangrijks, dan kijken jullie opnieuw samen.’

Bilal haalde zijn koptelefoon af. ‘Telt een andere titel als belangrijk?’

‘Hangt van die titel af.’

‘Mijn broer wil overal De ondergang van Bilal van maken.’

‘Dan zou ik hem voorlopig geen toegang tot je montage geven.’

Er werd gelachen. Saar keek opzij. Lotte had een raam getekend om haar eerste vakje, met gordijnen die opengingen. Ze duwde haar schrift naar Saar. Boven het raam stond hun naam, eerst Lotte, dan Saar.

Saar zette met haar pen een korte streep onder hun namen. Lotte schoof het schrift terug naar zich toe.

Ze kregen een halfuur om met een camera te oefenen. Ze moesten iets filmen dat bewoog en iets dat stilstond. Lotte ging onmiddellijk onder de slinger staan en draaide zich om.

‘Doe maar dat ik binnenkom.’

‘Het gaat nog niet om de film.’

‘Het is om te oefenen.’

Saar zette de camera op het statief. Op een van de uitschuifbare poten zat een lichtblauw stukje tape. Ze trok de poten uit tot de markering en zette de klemmetjes vast. Bilal hield het snoertje van de microfoon op zodat ze er niet op ging staan.

Lotte kwam drie keer binnen. De eerste keer keek ze naar de camera, de tweede keer niet. De derde keer bleef ze in de deuropening staan omdat er achter Saar iemand een tafel verschoof. Haar hand bleef op de deurkruk. In het kleine schermpje zag het er ineens uit alsof ze niet wist of ze ergens naar binnen mocht.

Saar liet de camera lopen.

‘Wat?’ vroeg Lotte.

‘Niks. Blijf even zo.’

Lotte bleef staan. Het geschraap hield op. Alleen de koelkast bromde nog, achter de wand. Saar keek naar het scherm en voelde iets in haar borst dat ze anders alleen kreeg bij het eerste beeld van een film die ze heel graag wilde zien.

‘Ja,’ zei ze. ‘Dat bedoel ik.’