Twee porties

Arthur liep naar de haven en kocht friet. Het was bijna vier uur en niemand had geluncht.

Pas toen de vrouw alles had ingepakt, besefte hij dat hij twee porties had besteld. Buiten de zaak bleef hij staan met het warme papier in zijn handen. Voor het eerst die middag voelde hij zich een beetje belachelijk.

Hij was een heel eind gekomen om boos te zijn op iemand die iets was kwijtgeraakt wat ze graag wilde. Dat wist hij. Hij wist ook dat zij hem had laten komen voor een voorstelling waarvan alle anderen al wisten dat die was afgelast.

Allebei kon waar zijn. Hij wist alleen niet hoe hij het in dezelfde zin moest krijgen.

Hij stuurde een bericht: In de haven. Eten gekocht. Ik kom terug.

Clara antwoordde bijna meteen: Ik kom naar je toe.

Hij vond een bankje met uitzicht op drie vissersboten en een omgevallen emmer. Minder schilderachtig dan de ansichtkaarten in de etalage. Hij had het liever zo.

Een meeuw landde naast hem en inspecteerde de pakjes.

“Nee,” zei hij.

De meeuw bleef optimistisch.

Clara kwam de heuvel af met haar rode jas over haar arm. Haar gezicht was vlekkerig. Hij keek naar de boten tot ze naast hem ging zitten.

“Zout?” vroeg hij.

“Ja.”

“Azijn?”

“Ja.”

“Mooi. Het zit er al op.”

Ze aten. De meeuw kwam dichterbij. Clara bewoog haar voet. Hij week zo weinig terug dat het beledigend was.

“Ik had het je moeten vertellen,” zei ze.

“Ja.”

“Je hoeft me niet te sparen, maar je mag best een halve seconde wachten.”

Hij glimlachte bijna.

“Ik had niet verwacht dat je zou falen,” zei hij.

Ze keek in haar puntzak.

“Dat er problemen zouden komen, verwachtte ik wel. Het is een bedrijf. Er zijn altijd problemen. Met de cijfers wist ik tenminste hoe ik kon helpen.”

“Ik had nodig dat je eerst enthousiast was over het idee.”

“Dat was ik ook.”

“Dat heb je niet gezegd.”

Hij zag hoe een man een rol touw over de kade droeg.

“Nee.”

Clara nam nog een frietje. Toen ze weer iets zei, klonk haar stem zachter.

“Je bleef maar zeggen dat het hard werken zou worden. Ik sta sinds mijn zestiende in keukens. Ik weet wat hard werken is.”

“Dat weet ik.”

“En mam deed altijd alsof jij meer waardering had voor mijn werk dan je zelf ooit liet horen.”

Arthur zette zijn eten neer.

“Dat verzon ze niet.”

“Dat weet ik nu. Denk ik. Ik kan alleen niet blijven raden.”

De haven rook naar diesel en nat touw. Een kleine golf tilde een boot tegen zijn stootkussens. Het piepte zacht.

“Ik weet niet hoe ik dit zonder haar moet doen,” zei Arthur.

Clara stopte met eten.

Hij hield zijn ogen op de boot gericht.

“Al die dingen. Het huis. Jij. Ik ben twintig jaar haar man geweest. Ik wist min of meer wat daarbij hoorde. En toen was ze er niet meer en wist ik niet welke delen van mijn leven nog van mij waren.”

“Dacht je dat ik een van die delen was?”

“Niet als een ding. Ik bedoel: ik wist niet of je nog wilde—”

Hij hield op. Daarom werkte hij liever met bouten. Daar kon je kracht op zetten zonder dat er een zin uitkwam die je niet had bedoeld.

“Of ik jou nog in mijn leven wilde?” vroeg ze.

Hij knikte.

Ze zette haar friet tussen hen in.

“Arthur. Bij de begrafenis zat ik op de tweede rij.”

“Weet ik.”

“Je broer zat vooraan. Met zijn kinderen. Ik stond daar en niemand schoof op. Jij keek naar me en wees naar de rij erachter. Ik weet dat je het niet zo bedoelde. Maar ze was mijn moeder.”

Hij zag de volle ruimte weer. Het boekje van de dienst dat uit zijn hand gleed. Hoe hij een zitplaats voor haar zocht en blij was dat er nog ergens plek was.

“Ik dacht dat ik hielp,” zei hij.

“Weet ik.”

“God.”

“En daarna vroeg iedereen hoe het met jou ging. Terecht. Natuurlijk was dat terecht. Maar ik voelde me iemand die bij jouw verdriet op bezoek kwam.”

Arthur legde zijn hand tussen hen op het bankje. Hij raakte haar nog niet aan.

“Ik had ze moeten laten opschuiven.”

“Ja.”

“Je had naast me moeten zitten.”

“Ja.”

Hij bleef met dat antwoord zitten. Hij kon er niets aan verbeteren.

Clara trok haar jas over haar knieën.

“Ik nam niet meer op omdat ik niet wist hoe ik je dit moest vertellen zonder het voor jou nog erger te maken. Dan sprak je iets in over de wasmachine of vroeg je of mijn adres veranderd was. En dan werd ik boos, omdat ik dacht dat je verder niets te zeggen had.”

“Ik zocht redenen om te bellen.”

“Dat weet ik nu ook.”

Hij schoof zijn hand iets dichter naar haar toe. Ze legde twee vingers op zijn handrug, zoals Helen altijd had gedaan als ze zijn aandacht wilde zonder iemand anders te onderbreken.

“Ik ben niet meegekomen om de tafel waterpas te zetten,” zei hij.

“Dat had ik al begrepen.”

“Ik wilde met je ergens heen.”

Ze hield haar vingers waar ze waren.

“Ook als ik geen restaurant heb?”

“Ja.”

“Ook als ik een baan krijg waar ik vanillesaus maak voor driehonderd mensen?”

“Dat is een heleboel vanillesaus.”

“Ja.”

“Je moeder zou het goedgekeurd hebben. Beter dan het op de muren smeren.”

Clara lachte, plotseling en hard genoeg om de meeuw te beledigen.

Ze aten de friet op. Die was inmiddels koud, maar geen van beiden stelde voor hem weg te gooien.