Onder de juiste naam

Het oude affiche lag opgerold naast Sannes toetsenbord. Een elastiek hield het dicht. Vera herkende de brede rand, de tekst die zij zelf weken eerder goed zichtbaar voor haar raam had gehangen. Er had toen geen enkele vraag op gepast.

‘Deze bewaar ik bij de correctie,’ zei Sanne. ‘Niet meer aan het prikbord.’

Anouk zette een grote transportmap op de vrije tafel. Daarin zaten de zes oude gemonteerde afdrukken die zij de vorige dag thuis had gekozen. De twee opnamen van Dorus bleven erbij, naast vier van haarzelf. Een van haar beelden liet de wachtzaaldeur zien; de nieuwe reproductie die Otto had gekregen was daarvan gemaakt. Verder koos zij de handkar en twee beelden van het gewone werk, die zonder de hele reeks een andere betekenis konden krijgen. Zij wilde er korte, precieze beschrijvingen bij.

Vera had een uur voordat zij terug moest. Yasmin wist waar zij was; er was voor deze ochtend geen extra dienst gemaakt. Zij zou het gedeelte over de ontvangst in het café lezen. Anouk had haar ook gevraagd mee te kijken of een bezoeker de twee verschillende teksten zou kunnen vinden, bij de foto's en bij de correctie van het oude bericht.

Sanne liet eerst het vel zien dat bij de presentatie kwam. De foto's en de afdrukken waren afzonderlijk vermeld. Anouks werkarchief, selectie beschikbaar gesteld door haar, twee opnamen van Dorus van Esch en zijn afdrukwerk bij de serie. De namen stonden niet in hetzelfde lettertype als het kopje, maar wel even groot als elkaar.

‘Die regel klopt,’ zei Anouk.

Zij wees daarna naar de omschrijving van de foto bij de wachtzaal. Het leegmaken voor de vloerreparatie. Het laatste woord stond in de afdruk op de volgende regel en werd door de rand van het clipje verborgen. Sanne schoof het vel een stukje op.

Bij het werkbeeld las Anouk de verbeterde beschrijving nog eens terug. Ze had die met de oudere stukken en de reacties van de mensen die er werkten gecontroleerd. De eerdere benaming van de nachttaak was weg. Een gewone handeling op een middag hoefde niet bijzonderder te worden gemaakt omdat de foto zwart-wit was.

‘Hier wil ik niet dat er alsnog alleen nachtwerk boven staat,’ zei ze. ‘Dan leest iedereen die regel eerst.’

Sanne veranderde het kleine tussenkopje. Ze printte het blad niet meteen opnieuw, maar liet de wijziging aan Anouk zien. Vera keek naar de vier schroefgaatjes in het oude affichehouderprofiel. Er zat een andere kleur in de muur waar het vroeger had gehangen. Alles in deze kamer had blijkbaar al eens ergens anders moeten staan.

Daarna kwam de correctie. De stichting had het materiaal aanvankelijk ten onrechte als een collectie van Dorus aangekondigd. De feitelijke herkomst en de bijdragen werden genoemd. De geplande presentatie was uitgesteld om de stukken en de afspraken te controleren. Het beperkte gebruik vond nu plaats met Anouks uitdrukkelijke toestemming.

Bij de verwijzing naar het café hield Vera op.

‘Hier staat dat de retour niet heeft plaatsgevonden,’ zei ze.

‘Van de vijf dozen,’ zei Sanne.

‘Dat snap ik. Maar wie alleen dit leest, kan denken dat er nooit iets bij mij is opgehaald.’

Anouk boog zich erover. De beschrijving van de map stond pas verderop. Zij stelde voor die kort naar voren te halen: de ene presentatiemap was via het café bezorgd en door haar opgehaald; de betreffende ontvangstbon beschreef geen vijf archiefdozen. Sanne voegde het toe. Vera las het van het begin af, zonder alleen te zoeken naar haar eigen naam.

‘Ja,’ zei ze.

‘Jouw naam hoeft er niet bij,’ zei Sanne. ‘Alleen het café.’

Vera dacht aan de mensen die haar over de vreemde dozen hadden aangesproken. Niet iedereen zou dit hele vel lezen. Ze hoefde zichzelf daarom nog niet als apart onderwerp op het bord te laten zetten.

‘Het café is goed,’ zei ze. ‘Dan kan ik hiernaar verwijzen.’

Sanne verstuurde de definitieve feitelijke vermelding ook aan Dorus. Hij had de vorige versie al gelezen en bij zijn twee beelden geen bezwaar gemaakt. Toen de pagina was bijgewerkt, opende ze hem opnieuw zoals een gewone bezoeker dat zou doen.

De correctie stond naast de aankondiging. Ook op het prikbord kwam het vel, vlak bij de kleine presentatie. Sanne droeg het niet achter in een kast waar alleen de ontvangstlijsten lagen. Anouk las de afdruk en zei dat dit zo kon.

De bruikleen ging over zes oude gemonteerde exemplaren. Ze kwamen tijdelijk naar De Werf, tot de laatste vrijdag van de volgende maand. Anouk kreeg een afschrift waarop ieder beeld stond, met de afgesproken plaats en de datum van terugbrengen. Over ander gebruik zou apart gesproken worden. De negatieven en de doos met familiebeelden bleven bij haar thuis.

‘Ik wil niet dat iemand deze map ziet en denkt dat hij de rest kan bestellen,’ zei ze.

Uit haar aparte kleine map haalde zij een proefkopie, hield hem tegen de gekozen beschrijving en stopte hem daarna weer terug.

Voor het neerzetten van de stukken was Hugo gevraagd. Hij kwam met de al aanwezige dragers en keek eerst naar de randen van de tafel. Anouk nam de zes afdrukken uit de transportmap. Sanne had de plekken zo verdeeld dat de stukken ondersteuning hadden en niet dicht bij de doorgang stonden. Zij controleerden het van de kant waar een bezoeker binnenkwam.

Dorus was er niet. Hij had zijn eigen werk thuis en Bentes drie volgende betaaldata stonden nog altijd op haar blad. Aan de juiste naam bij twee foto's hing geen uitnodiging om samen weer over de oude tijd te praten. Vera zag Anouk heel even naar de deur kijken toen er voetstappen op de gang klonken. Het waren Ria en Bas. Vera zag hen van de lift komen.

Ria liep iets voor haar broer uit en bleef staan om hem ruimte te geven bij de deur. Hij gebruikte de tijd om eerst te zien waar hij naartoe ging. De kamer was licht genoeg; er stond een stoel klaar waar hij de beelden en degene die iets zei kon zien. Hij knikte Anouk toe en haalde zijn telefoon uit zijn zak.

‘We waren toch in de buurt,’ zei Ria tegen Vera. ‘En hij wilde kijken.’

Bas wees naar zijn scherm voordat zij verderging. Hij had iets getypt voor Anouk. Zij las het, keek hem aan en typte een kort antwoord op zijn telefoon. Ria was intussen bezig haar tas van de stoel te halen.

Vera ging iets opzij staan zodat hij de korte beschrijving bij het werkbeeld kon lezen. Hij boog naar voren en keek daarna naar de volgende foto. Ria begon iets te zeggen over wie er rechts stond, hield toen op en ging naast hem staan, niet ervoor.

Hij typte opnieuw. Deze keer draaide hij het scherm naar Vera: stond er bij dat dit geen hele nachtdienst was?

Vera wees de verbeterde beschrijving aan. De woorden die zij met Anouk en de eerdere stukken hadden nagekeken stonden er nu. Bas las ze, keek terug naar het beeld en knikte eenmaal. Daarna schreef hij dat hij de mouw van die man nooit schoon had gezien, ook als er nog niets gedaan was.

Zij moest lachen. Anouk vroeg of ze het mocht lezen. Bas hield haar het scherm zelf voor. Ria keek naar de mouw en zei dat dit bij haar thuis vroeger ook had geholpen: doen alsof de vlek al van gisteren was. Ze schreef het op haar telefoon en hield die voor haar broer. Hij reageerde met een beweging van zijn hand en typte iets terug dat alleen Ria las. Zij schoot in de lach.

Vera liet hen verder kijken en ging naar de deur. Een vrouw met een grote tas stond op de gang te twijfelen. Ze vroeg of de bijeenkomst al begonnen was.

‘Het is geen bijeenkomst,’ zei Vera. ‘Er staan zes foto's. U kunt gewoon kijken.’

De vrouw zette de tas iets hoger op haar schouder. ‘Ik dacht dat het niet doorging.’

Sanne kwam erbij. Ze legde uit dat de oorspronkelijke presentatie was opgeschort en dat dit een kleinere selectie was, met de juiste afspraken. Ze wees de correctie aan. De vrouw las de eerste regels en keek vervolgens naar de foto's.

‘Is dat nou precies hetzelfde station?’ vroeg ze.

Anouk zei ja. De vrouw kende alleen de nieuwe onderdoorgang. Op de foto zocht zij naar de kant waar je dan de fietsen neerzette. Anouk liep naast haar langs de beelden en wees het herkenbare punt aan. De vrouw wilde weten hoe haar eigen route tussen deze muren paste.

Bij een van Dorus' beelden vroeg ze wie de fotograaf was. Anouk wees zijn naam aan en vertelde dat ze destijds samen aan de serie hadden gewerkt. Vera keek hoe gemakkelijk de juiste twee zinnen konden zijn als niemand er de vijf dozen achter probeerde te verbergen.

De vrouw keek een paar minuten. Daarna vroeg ze of de deur naar de andere zaal hierachter zat. Ze moest eigenlijk voor iets anders in het buurthuis zijn. Sanne wees haar de gang. De tas stootte bij het draaien tegen de deurpost, net naast het affiche met de correctie.

Het was bijna tijd voor Vera om te gaan. Zij pakte haar jas. Bas zat op de stoel en bekeek een van de kleinere details opnieuw. Ria had haar eigen telefoon in de tas gestopt.

‘Kom je nog thee halen?’ vroeg Vera haar.

‘Een andere keer. We gaan zo naar huis.’

Bas keek op toen zij haar jas aantrok. Vera typte op haar telefoon dat ze naar het café moest en liet het hem zien. Hij knikte en liet haar op zijn scherm een bericht zien: dat linkerraam, toch niet nog eens aan begonnen?

Zij grinnikte. De huid van haar hand was allang weer gewoon. Ze schreef dat zij het niet opnieuw ging proberen. Hij stak zijn duim op en keek weer naar de foto.

Buiten liep ze met Anouk nog even naar de fietsen. De grote transportmap was nu leeg. De zes gemonteerde stukken bleven met een duidelijke afspraak in De Werf; de rest was thuis. Anouk vertelde dat ze zaterdag een klant had die ze al lang kende. Geen stationsfoto's, zei ze. Werk voor een klein bedrijf. Ze wilde de kamer voor die afspraak opruimen.

‘Daar liggen nu wel wat dozen,’ zei Vera.

‘Op de goede plek. Maar ik wil nog steeds kunnen zitten.’

Anouk lachte en klikte haar tas dicht. Vera vroeg niet of zij moest komen tillen. Ze vroeg of Anouk de plaatsing van de correctie nog aan Bente zou doorgeven. Dat had ze al gedaan. Otto kreeg zijn bericht over de kleine presentatie ook, zei ze. Hij kon zelf beslissen of hij kwam.

Vera reed weg. In het café zette Yasmin net het brood voor de middag klaar. De stoelen bij het raam stonden niet op hun gewone plek; een groepje had ze verschoven. Vera zette er twee terug en liet de andere staan tot de vrouw die erop zat haar jas had aangetrokken. Toen vroeg zij Yasmin hoeveel er nog voor morgen besteld moest worden.