Wat Anouk zou vragen

Anouk had de tafel vrijgemaakt, maar de stoel ernaast niet. Daar lagen een boodschappentas, een trui en drie tijdschriften. Vera schoof de tas opzij en vroeg of de trui op de vensterbank mocht. Anouk zei dat hij daar al eerder had gelegen en toch steeds weer terugkwam.

Bij het raam stond een kleine printer. Op het bovenste vel was alleen de eerste helft van een foto verschenen. De rest van de man op het beeld eindigde in een witte band.

‘De inkt?’ vroeg Vera.

‘Het vel liep vast. Ik had het scheef ingelegd.’

Anouk pakte het vel op en draaide het om. Op de achterkant schreef ze drie dingen. De vijf dozen. De zeven oude kartons. De vermelding van haar werk. Daarna legde ze het neer zodat zij het allebei konden lezen.

Het was dinsdagochtend. Donderdag zouden ze met Dorus spreken; de vergelijking was hem toegestuurd en hij had de afspraak bevestigd. Hij had geen ander stuk ingestuurd waaruit bleek dat hij de dozen wel mocht verkopen. Gisteravond had hij geschreven dat hij er ook niet zonder meer mee instemde dat alles wat in zijn werkruimte lag als Anouks eigendom werd beschouwd.

‘Ik wil niet over ieder vel gaan onderhandelen alsof ik het voor het eerst zie,’ zei ze.

Vera las haar drie regels. De tijdschriften op de stoel schoven langzaam naar haar knie. Zij legde ze op de grond.

‘Wat wil je hem vragen?’

Anouk keek naar de foto waarvan de helft ontbrak. ‘Dat hij ophoudt het aanbod als zijn collectie te beschrijven. Dat wat bij hem ligt terugkomt. En dat ik mijn negatieven terugkrijg zonder eerst geld over te maken.’

‘Dat zijn duidelijke vragen.’

‘Ja. Ze klinken alleen alsof hij ze nog kan kiezen.’

Vera wist niet hoe zij dat moest oplossen. Anouk kon zeggen wat zij wilde, kon zich laten adviseren, kon haar stukken meenemen naar een volgende stap. Maar Vera had geen woorden waarmee zij de doos zelf op deze tafel kon krijgen. Ze keek naar de printer, die nog steeds een klein groen lampje liet knipperen.

Anouk zette het apparaat uit. ‘Ik wil ook niet dat alles meteen weer mag worden opgehangen omdat hij de spullen teruggeeft.’

Ze vertelde over de kleinere ruimte waarin zij nu werkte. Over opdrachten die zij nog wel aannam en de dingen waarvoor ze de studio niet meer wilde huren. Bij het leeghalen had Dorus veel voor haar gedaan. Dat bleef waar, zei ze, ook als ze de rest opschreef. Hij had de oude kasten uit elkaar gehaald en de dozen opgepakt op een dag dat zij alleen nog wist wat er als eerste in de auto moest.

‘Toen ik vroeg of hij het bewaren kon, zei hij ja. Niet: ik weet niet voor hoe lang. Niet: wat gebeurt er als ik krap kom te zitten.’

Vera dacht aan de achterstand waarover hij donderdag had verteld. Geen van die kosten hoorde bij de oorspronkelijke vijfdozenafspraak. Ze zei dat niet. Anouk stond op om het raam op een kier te zetten. Aan de overkant werd iets gelost; een man riep dat de andere deur open moest.

‘Ik had zelf ook eerder moeten vragen wanneer het klaar was,’ zei Anouk.

‘Misschien.’

Ze keek om.

‘Maar je had hem niet gevraagd ze te verkopen,’ zei Vera.

Anouk bleef even bij het raam staan en ging toen weer zitten. Op de achterkant van het bedrukte vel voegde ze een vierde regel toe: geen nieuw gebruik zonder afspraak. Het kon haar iets schelen welke afdruk straks waar hing en wie ernaar keek. Dat was de reden dat ze verder wilde, niet een voorwaarde die de rest alleen maar bemoeilijkte.

Zij liet Vera het korte antwoord lezen dat ze wilde sturen. Daarin stonden de vijf groepen volgens haar lijst, de teruggevonden zeven en de onjuiste retourclaim. De twee beelden die Dorus zelf had gemaakt werden apart genoemd. Zijn afdrukwerk bleef bij de juiste serie vermeld.

‘Dat lijkt me goed,’ zei Vera.

Anouk wees op een zin over de gezamenlijke ontvangst in het café. ‘Heb ik dat nu wel goed?’

Eén presentatiemap, op de beschreven dinsdag, daarna door Anouk opgehaald. Vera knikte.

Ze hadden om elf uur met Bente afgesproken. In de winkel stond een man een doosje op een plank te draaien. Hij hield het iedere keer net op een andere hoek en vroeg of het ook zonder de kleine standaard kon. Bente antwoordde dat dat kon, maar dat de standaard erbij hoorde. Ze liet hem kiezen terwijl Anouk en Vera bij de deur wachtten.

Toen hij vertrokken was, draaide Bente het bord om en zei dat zij een halfuur had. Er kwam daarna iemand kijken naar een andere verzameling. Geen foto's van Anouk, voegde ze toe voordat ze zichzelf leek te betrappen op de verdediging.

Anouk zei dat ze daar niet voor kwam. Bente bracht hen naar de achterruimte. De twee dozen stonden op de afgesproken plaats. Ze werden vandaag niet geopend. Het ging over de weg terug.

‘Otto heeft bevestigd,’ zei Bente. ‘Hij wil de afspraak zwart op wit en het bedrag op de dag zelf.’

‘Dat kan,’ zei Anouk. ‘Ik kies deze week dat ene beeld met hem. Eén gewone werkafdruk. Geen toestemming om zijn hele aankoop te kopiëren.’

Bente knikte en zette het bedrag op haar vel. Vijfennegentig naar Otto. Daaronder vierhonderdtachtig van Dorus, met honderdtwintig bij de eerste betaling en drie volgende regels.

‘Die twee zijn niet allebei een schuld van hem,’ zei ze. ‘Anders betaal ik mezelf voor mijn eigen verkoop nog eens terug.’

Vera zag hoe Anouk het nakeek. Bente had vierhonderdtachtig uitgegeven. Zij had vijfennegentig ontvangen en zou die vijfennegentig teruggeven. De volle vierhonderdtachtig moest zij terugzien, niet nog eens vijfennegentig erbovenop.

‘En als hij na die eerste niet meer betaalt?’ vroeg Anouk.

‘Dan heb ik driehonderdzestig niet terug.’

Bente zei het zonder er een vervolgzinnetje aan vast te maken. Ze liet haar pen naast de drie bedragen liggen.

‘Ik kan dat niet van je vragen,’ zei Anouk.

‘Je kunt vragen dat je spullen terugkomen. Ik beslis wat ik met hem afspreek.’

Zij trok het vel naar zich toe. ‘Maar ik wil dat duidelijk is dat ik niet ineens heb besloten niets betaald te hebben. Hij heeft het bedrag gekregen. Ik heb die doos niet voor niets meegenomen.’

Anouk antwoordde dat het bedrag in de afspraak moest blijven staan. Het was geen schenking van Bente, geen door Anouk afgeloste aankoop en geen kwijtschelding omdat iedereen weer met elkaar aan tafel wilde. Bente zou het resterende bedrag bij Dorus blijven verwachten.

Vera vroeg waarom zij dan nu al wilde teruggeven. De vraag klonk harder dan zij bedoeld had. Bente draaide haar stoel een beetje om naar het licht.

‘Omdat ik die herkomst nu gezien heb. En omdat ik met hem wel een bedrag kan afspreken. Met die doos heb ik alleen nog ruzie met iedereen die hem openmaakt.’

Ze keek naar Anouk. ‘Ik had eerder moeten vragen wat zijn eigen collectie betekende. Dat is iets anders dan dat ik toen wist dat jij ze terugvroeg.’

‘Dat heb ik ook niet gezegd.’

Bente knikte. Zij wilde in de regeling geen zin waarin ze bekende iets te hebben geweten wat ze volgens haar niet wist. Wel de werkelijke aankoop, de beschrijving, de doorverkoop en het teruggeven. Anouk zei dat ze geen nieuwe verklaring nodig had die méér vertelde dan de handelingen die vaststonden.

De telefoon ging aan de andere kant van de winkel. Bente keek naar de klok en liet hem uitgaan. Zij schreef de drie termijnen niet vol met dagen die Dorus nog niet had gezien. Op donderdag zouden die gekozen worden. Dat zij honderdtwintig direct en drie keer hetzelfde bedrag als voorstel wilde bespreken, kon Anouk hem wel alvast bevestigen.

Ze legden de fysieke overdracht vast als plan: bij akkoord de negatieven en contactvellen op dinsdag, met Otto's deel erbij. Bente zou de dag daarvoor controleren dat zijn komst nog steeds paste. Zij kon de vijfennegentig betalen zonder op een volgende termijn van Dorus te wachten. Geen doos zou zolang in Vera's café worden neergezet omdat daar iedere ochtend iemand aanwezig was.

Anouk vroeg haar wat ze moest doen als Dorus op donderdag weigerde. Bente zei dat haar bereidheid de spullen terug te geven niet afhankelijk was van een bekentenis. Over de verdere financiële afhandeling zou zij dan opnieuw moeten besluiten. Dat was geen reden om de vergelijking te veranderen.

Vera keek naar Anouk. Zij schreef het voorstel zo op dat er nog geen akkoord op papier stond. In De Werf was de tafel voor vrijdag vrijgehouden; zij zette de twee afspraken naast elkaar.

Terug in de winkel stond de man met het doosje weer voor het raam. Bente zuchtte en ging naar de deur. Hij wees naar de standaard. Nu wilde hij juist weten of hij er twee kon krijgen. Anouk hield de map met de afspraken dicht terwijl Bente antwoordde. Ze gingen naar buiten toen hij binnenkwam.

Vera moest terug. Anouk liep mee tot aan haar fiets en vroeg of zij er op donderdag ook zou zijn. Ja, zei ze. Dat stond in haar rooster. Niet om namens Anouk te antwoorden, maar over de ene ontvangst en wat zij zelf had gezien. Anouk zei dat ze dat fijn vond en begon toen met haar telefoon tegen de wind in te lopen.

In het café vond Vera een bericht van Dorus, aan Anouk met haar in de kopie. Hij had het overzicht gelezen. Over de tijden van de stichting kon hij niets zeggen, schreef hij. Over zijn werkstukken wel. Daar had hij materiaal voor gekocht en eigen uren in gestoken. De kleine doos was daarom niet zonder meer onderdeel van wat zij terug moest krijgen.

Vera las het een tweede keer terwijl Yasmin haar iets vroeg over brood. Zij legde haar telefoon weg en vroeg of ze het nog eens wilde zeggen. De halve broden voor donderdag moesten vandaag besteld worden, zei Yasmin. Niet zoals vorige week op de avond ervoor. Vera nam de lijst van haar over, controleerde de aantallen en stuurde de bestelling weg.

Daarna belde ze Anouk. Die had Dorus al geantwoord. Geen geld uitgeven als toestemming achteraf om de afgesproken set te veranderen; de doos en haar inhoud stonden op de oorspronkelijke opdracht. Of hij eigen extra kosten had, kon hij concreet benoemen. Het waren geen andere foto's geworden omdat hij er goed werk aan had gedaan.

‘Hij belde terug,’ zei Anouk. ‘Hij vroeg of ik dan niet zag hoeveel beter ze eruitzagen dan die eerste proefjes.’

‘Wat heb je gezegd?’

‘Dat ik dat wel zag.’

Het bleef even stil op de lijn.

‘En donderdag?’ vroeg Vera.

‘Hij komt. Hij wil zijn twee eigen beelden erbij hebben.’

‘Die staan op de lijst.’

‘Ja. Dat heb ik ook gezegd.’

Na het gesprek controleerde Vera de personeelsuren. Het blok van donderdagmiddag stond er; Milan had het bevestigd. Zij stuurde hem de tijd waarop ze terug zou zijn. Daarna nam ze Yasmins lijst erbij en borg de bestelbevestiging op. Voor donderdag stond het brood nu geregeld.