De korte pen

De bovenste scharnierpen kwam niet meteen mee. Ada hield haar hand eronder en Mara voelde hoe de deur een klein stukje zwaarder werd.

‘Niet naar je toe,’ zei Ada. ‘Gewoon zo.’

‘Ik beweeg niet.’

‘Je trekt met je duim.’

Mara verplaatste haar duim naar de rand van het glas. De pen gleed los en viel in Ada’s hand. Bij de onderste hoefde ze alleen even te wachten. Daarna hield Mara de hele deur vast, een dun houten kader met glas dat vanuit deze hoek veel minder stevig leek dan in de kast.

Ada legde een oude theedoek op de toonbank. In één hoek stond een ingeborduurde A, half verschoten. Mara legde de deur erop en hield de twee pennen in haar hand terwijl haar moeder de doek eromheen vouwde.

‘Die is korter.’

‘Boven,’ zei Ada. ‘Anders komt hij tegen die rand.’

Mara pakte een gebruikte envelop van de stapel naast de telefoon en schreef op de achterkant korte boven. De pennen gingen erin. Ze vouwde de open kant twee keer om.

‘Als je hem ooit weer aan de praat wilt hebben,’ begon Ada.

‘Dat wil ik niet.’

Haar moeder stopte een hoek van de theedoek naar binnen. Ze streek met haar vinger langs de plaats waar het glas onder de stof lag.

‘Je kunt eerst kijken waar hij kan hangen.’

‘Ik heb hem nooit mooi gevonden.’

Dat klonk harder dan Mara had bedoeld. Niet tegen Ada, maar hier in de winkel hoorde je niet tegen wie iets níét gezegd werd. Achter haar sloeg een klok het kwartier. Het geluid was te luid voor het kleine vertrek.

‘Op die markt leek het een goed idee,’ zei ze. ‘Tachtig euro voor iets waar andere mensen driehonderd voor vragen. Ik bleef dat maar zeggen.’

‘Je wilde hem toen beslist hebben.’

‘Ja.’

Ada legde het pakket op de toonbank. ‘Ik heb hem steeds bewaard.’

‘Dat weet ik.’

Mara keek naar de lege plek in de kast. Een langwerpige strook vuil liep achter de rand waar de deur had gezeten. Ze herinnerde zich niet meer of dat vuil er op de markt al zat. Daan had het ding een rugzak voor een klok genoemd. Hij had haar daarna geholpen het naar de auto te dragen. Dat was ook gebeurd, naast de dingen die zij zich vaker herinnerde.

Ze pakte de mok en vond hem leeg. Bij de kraan haalde ze twee glazen uit het kastje en vulde ze met water. Ada hield de theedoek nog vast tot Mara het water neerzette.

‘Ik breng hem naar de kringloop. Met het uurwerk erbij. Dan mogen ze zelf kijken.’

Haar moeder knikte. Toch haalde ze een zachte doek uit de la en ging over de bovenkant van de kast. Mara had dat ook zelf kunnen doen. Ze haalde de doos onder de stoel vandaan en controleerde of er geen gaten in de bodem zaten.

Binnenin lagen kleinere bakjes, een wijzerplaat in papier en het uurwerk. Ze kon de onderdelen niet benoemen. Tussen de bakjes stak een kaartje met haar eigen naam. Ada had het met een potlood geschreven waarvan de punt een diepe streep in het karton had gedrukt.

‘Is dit echt alles?’

‘Ja.’

Mara legde de envelop met de pennen bovenop en vouwde de draagtas om de doos. Daarna ging ze de auto halen.

In de zijstraat was de laadplek intussen vrij. Ze reed tot voor de winkel en zette de waarschuwingslichten aan. Het omklappen van de achterbank kostte meer tijd dan het uitnemen van de deur. Eén hoofdsteun bleef achter de voorstoel haken. Mara schoof de stoel op en kreeg een hoek van de luchtverfrisser tegen haar wang. Vanuit de winkel keek Ada toe met de lege kast in haar handen.

‘Ik kom al.’

‘Ik zei niets.’

Samen schoven ze het hout naar binnen. De kast paste alleen schuin over de neergeklapte bank, met de onderkant tegen een opgevouwen deken uit de bagageruimte. Ada wilde de uurwerkdoos ernaast zetten. Mara wees op de vloer achter de voorstoel.

‘Daar kan hij niet schuiven.’

Ada zette de doos daar neer. De gewikkelde glazen deur legde Mara vlak op de passagiersstoel. Ze bekeek het pakket en schoof de gordel er voorzichtig overheen zonder hem strak tegen het glas te trekken.

Een vrouw met een boodschappenkar wachtte om langs de open achterdeur te kunnen. Ada deed een stap naar de gevel. De vrouw vroeg of de winkel echt dicht was.

‘Vandaag wel.’

‘Op woensdag?’

‘Voortaan.’

De vrouw knikte naar de halflege etalagehoek en liep door. Mara keek of haar moeder iets op haar gezicht liet zien, maar Ada trok de onderkant van haar schort uit de achterklep voordat Mara hem kon dichtdoen.

De klantenstoel was leeg. In de zitting stond een ronde afdruk. Mara ging erop zitten om haar schoen opnieuw dicht te maken. Ze had nergens meer tegenaan hoeven schuiven.

Ada droeg de trap naar buiten. Ze zette het bord ondersteboven op de toonbank en begon naar de schroef in haar binnenzak te zoeken.

‘Je bord is nog niet af.’

‘Ik kan voorlopig een briefje ophangen.’

‘Heb je een smallere kwast?’

Ada trok een la open. Onder een meetlint lag een penseel met opgedroogde blauwe verf aan de steel. Mara boog de haren met haar duim en liet er een druppel water overheen lopen. Ze schetste de letters eerst met potlood. Er paste niet veel tussen de rand en de overige dagen. Alleen GESLOTEN.

Bij de O ging de deurbel. Een man kwam binnen met een wandklok onder zijn arm. Hij hield de slinger met een los papiertje op zijn plaats en had zijn fietshelm nog op. De rand van de helm drukte twee rode strepen in zijn voorhoofd.

‘Kunt u even luisteren?’ vroeg hij. Hij zette de klok al op de toonbank. ‘Er zit een tikje bij.’

Ada keek naar het bord. Mara hield het penseel stil.

‘Morgen ben ik er weer.’

‘Het is maar een tikje. Hij doet het verder goed.’

‘Vanaf negen uur.’

De man keek naar Mara. Hij kende haar misschien van een zaterdag in de winkel, al wist zij niet meer welke. Ze keek terug naar de onafgemaakte letter. Er hing een verfdruppel aan de punt van het penseel.

Na een ogenblik nam de man zijn klok weer op. ‘Dan bel ik wel.’

Ada zei dat dat goed was. Toen de deur achter hem dichtviel, zette ze de twee mokken naast het koffieapparaat. Mara vulde de O in. Het woord ging niet recht over de strook. Aan de rechterkant zat de N hoger. Ze zette er een klein streepje onder om te kijken of ze hem nog naar beneden kon halen en besloot het zo te laten.

Om vijf voor twaalf stopte de lesauto een paar deuren verder. Ada zag hem eerder dan Mara. Ze deed haar schort af en hing het aan de haak naast de werkbank. Op haar blouse, ter hoogte van de zak, zat een donkere veeg.

Mara had bijna haar hand uitgestoken.

‘Zit er verf aan?’ vroeg Ada.

‘Nee. Olie, denk ik.’

‘Dan kan het wel.’

Ze nam haar tas uit de la en pakte haar eigen sleutel. Mara hield het bord nog vast.

‘Ik hang dit op.’

‘De bovenste schroef ligt in mijn schort.’

Ze keek niet naar de laptop op de toonbank. Mara klapte hem dicht en stopte hem in haar tas. Ada trok de deur nog niet achter zich dicht, maar liep naar de auto. De man achter het stuur stapte uit, zei iets dat Mara niet kon verstaan en hield het portier open.

Ada ging zitten. Ze verschoof de stoel, daarna de spiegel. Het duurde langer dan Mara verwachtte. Achter de lesauto stopte een bestelwagen. De bestuurder tikte twee vingers tegen zijn stuur. Ada keek nog eens over haar schouder.

Pas toen de auto weg was, hing Mara het bord aan de schroeven. Ze legde haar hand onder de onderrand zonder de natte letters te raken. Vanaf de overkant zou het waarschijnlijk recht lijken. Ze haalde de trap naar binnen, trok de winkeldeur dicht en controleerde de klink.

Haar moeder had haar geen sleutel gegeven.

Bij de kringloop reed ze eerst langs de verkeerde ingang. Voor de grote schuifdeuren stond een bord met openingstijden voor afgifte en een pijl naar de zijkant. Ze maakte een tweede rondje en parkeerde achter een man die twee eetkamerstoelen uit een aanhanger tilde.

Een medewerker in een groen vest kwam naar de auto. Hij keek naar de kast en vroeg of die het deed.

‘Nee. Het uurwerk zit apart. Alles is erbij.’

‘We verkopen geen kapotte elektrische apparaten.’

‘Hij is niet elektrisch.’

De medewerker boog iets dichter naar de lege opening. ‘Dat scheelt.’

Hij haalde een platte kar en een tweede medewerker. Mara droeg zelf het gewikkelde glas. Ze wees aan waar de doos met het uurwerk stond en vertelde van de pennen in de envelop. De eerste medewerker maakte de bovenkant van de doos open. Hij zag het kaartje met haar naam en draaide het om.

‘Mag het als onderdelen worden verkocht?’

‘Ja.’

‘Of als kast. Sommige mensen willen alleen de kast.’

‘Dat is goed.’

Hij nam de glazen deur van haar over en legde hem op de kar, op een oud dekentje. De doos zette hij ernaast. Mara zag hoe de twee ongelijk lange pennen even tegen het licht afstaken toen hij de envelop dichtvouwde.

‘Dank u wel,’ zei hij.

Ze bleef een ogenblik staan omdat zij dacht dat ze iets moest tekenen. Hij was de kar al naar binnen aan het duwen. Achter haar zette de man zijn tweede stoel neer.

Mara ging terug naar de auto. Ze klopte de deken uit de bagageruimte uit en vouwde hem weer op.

Het was kwart voor één. Ze had de auto nog tot twee, ruim genoeg om hem naar zijn vaste plek terug te brengen en naar het bureau te lopen. Onderweg kocht ze een broodje. De vrouw achter de balie vroeg of het warm moest. Mara zei ja en keek toe hoe de kaas tussen twee helften brood zacht werd. Ze was die ochtend steeds ergens naartoe aan het gaan geweest zonder te weten hoe laat zij er weer weg zou kunnen.

Op de parkeerplaats maakte ze de eindfoto’s. De achterbank moest omhoog. De ene gordel zat eronder en zij moest de bank nog eens neerklappen om hem los te krijgen. Pas toen de app bevestigde dat de rit beëindigd was, stopte ze haar telefoon weg.

Bij Bureau Veld stond de deur op een kier. Ze hoorde Lotte bellen met iemand die ze u noemde. In de keuken was een hele lade met bestek op de vloer gezet. Nora zocht een schone lepel.

‘Is het gelukt?’ vroeg ze.

‘Ja.’

‘Mooi. Hester kon vrijdag pas om halfdrie. Heb je dat gezien?’

Mara knikte, hoewel ze alleen de eerste tijd in het bericht had onthouden. Ze legde haar broodje op haar bureau en opende de laptop.

Naast haar scherm lag een afdruk van Op straat, de werktitel van de tentoonstelling. Een man op een zwart-witfoto droeg een balk over zijn schouder. Achter hem liep een meisje met een kinderwagen die te groot voor haar leek. Het onderschrift vertelde wie de man was, maar het meisje werd niet genoemd. Mara had daar een geel vraagteken bij gezet.

Lotte kwam naast haar staan. ‘Die tekstlijst. Welke mag ik nu gebruiken?’

‘Ik stuur hem zo.’

‘Je zei gisteren die met de straatnamen erin.’

‘Die is het ook.’

‘Daar staan twee keer dezelfde adressen in.’

Mara klikte de map open. Maandag, dinsdag, dinsdag_nieuw. Het archief had de bestandsnamen niet veranderd, alleen een volgnummer in de hoek. Ze moest terug naar de mail om te zien welke bijlage het laatst was gekomen.

Lotte wachtte. Mara trok de papieren wikkel van haar broodje open en vergat te eten.

‘Ik zet er vóór drie uur een versienummer op,’ zei ze. ‘Dan hoeft niemand meer te raden.’

‘Ik moet nu weten of ik door kan.’

Op het scherm stond de foto van de man met de balk nog open. Mara zocht het gele vraagteken terug en legde haar vingers op het toetsenbord.