Een andere handtekening

In de bibliotheek stond de koffieautomaat op een plek waar je tijdens het drinken de kinderboeken kon zien. Mara had een bekertje genomen omdat de beheerder zei dat het kon. Nu hield ze het in haar hand terwijl een jongen van een jaar of acht onder de lage tafels naar een boek zocht. Zijn vader vroeg welke kleur het had. De jongen zei alleen dat het over een hond ging.

Aan de andere kant van de glazen wand werden de eerste panelen van Op straat uitgepakt. Ze waren vrijdag uit de vorige locatie gehaald, met de vier nageleverde winkelpuien erbij. Die waren daar werkelijk geplaatst, op de later gemaakte staanders, met de goede teksten. Mara had de oplevering op de afgesproken middag gedaan. Voor de tweede locatie had ze nu vierentwintig panelen, dezelfde dozen, ander licht en een plattegrond waarop de kolommen niet meer achter een foto verborgen waren.

Nora kwam binnen met haar jas open en een regenhoedje dat zij meteen in haar tas propte. Ze vroeg niet waarom Mara bij de kinderboeken stond. Ze nam het bekertje uit haar hand om het leeg op het vensterbankje te kunnen zetten en wees naar het tafeltje in de tentoonstellingsruimte.

‘Ik heb tot elf uur. Dan bellen we zo nodig samen.’

‘Ik wil zelf bellen.’

‘Prima. Eerst weten waarover.’

Op het tafeltje lagen de urenstaat, de aanvullende factuur van Van Dam en de kosten van de vier staanders. Mara had de regels niet op één samenvatting gezet. Ze had ze achter elkaar genummerd met kleine papiertjes die aan de verkeerde kant van de map plakten. Nu moest ze de hele map omdraaien om het eerste bedrag te vinden.

Nora ging zitten. ‘Laat maar zo. Ik kan lezen.’

Mara begon met wat er voor de eerste locatie extra was gemaakt. De juiste herdruk van vier panelen. De staanders. Het aanvullende vervoer en de werkuren voor plaatsen. Dat was werk dat het bureau had betaald en nog moest betalen. Hester was niet ineens akkoord gegaan met een hogere rekening omdat er nieuwe dragers waren gemaakt. In de oorspronkelijke opdracht had zij een passende tentoonstelling besteld.

‘De meetfout is van mij,’ zei Mara. ‘Ik heb de totale maat van de foto als bruikbare wand opgenomen.’

Nora schoof de tekening naar zich toe. ‘Heeft iemand dit nog gezien?’

‘Ik heb hem uitgegeven.’

‘Dat vraag ik niet.’

Mara keek naar de twee paraafvakjes. Eén was van haar. Het andere had ze leeg gelaten. De monteur had het plan pas op de opbouwdag gekregen.

‘Niet iemand die de ruimte kende.’

‘Goed. Dat weten we dan. Het drukwerk?’

Dat had ze wel kunnen doorsturen als een map waarin iedereen zijn eigen fout vond. Ze had de namen van de bestanden bewaard. Ze vertelde hoe zij de set opnieuw had samengevoegd en een oudere tekst had teruggezet, en hoe zij die set vervolgens aan Bram had vrijgegeven. Lotte had op eerdere fouten gewezen. Mara had niet vier losse panelen nogmaals langs de laatste tekst gelegd. Ze had aangenomen dat het goedgekeurde geheel nog steeds goedgekeurd was nadat zij het had veranderd.

Nora las de bedragen. Ze vroeg bij één regel waarom er twee keer vervoer stond. Mara legde uit welke rit welk materiaal had gebracht. Het was correct, maar het voelde niet beter dan een fout. Ook correcte bedragen moesten betaald worden.

‘Dit zetten we niet op jouw persoonlijke rekening,’ zei Nora.

Mara had dat niet verwacht en bleek toch blij dat het gezegd werd.

‘Maar ik wil wel zien hoe we de rest uitvoeren zonder nog zo'n losse rekening. Die nieuwe entreestrook zit hier nog niet in.’

De bibliotheek had gevraagd om bij de ingang een lange beeldstrook, met de vier locaties en de toekomstige reis van de tentoonstelling. Mara had gezegd dat ze daar iets voor konden maken. Zij had het gezien als opnieuw gebruiken wat er al was. De foto's waren er, de teksten waren er, de namen van de locaties waren er. Het vakje voor de uren stond nog open. De entree was een gebogen wand met een informatiebord dat iedere dag gebruikt werd.

‘Een strook op maat is niet in deze uren te maken,’ zei ze.

Nora keek haar aan. ‘Wie heeft dat met Lotte besproken?’

‘Ik heb het genoemd.’

‘En?’

‘Ze heeft niet gezegd dat ze het ging doen.’

Uit de andere kant van de ruimte klonk Niels' stem. Hij wilde weten of de twee losse staanders bij de eerste of de tweede zijde begonnen. Mara liep met hem mee, wees op de leesvolgorde en haalde de beheerder erbij. De panelen bleven tegen de muur staan tot die had gekeken waar bezoekers met kinderwagens naar de lift moesten. Ze maakten één kleine verschuiving. Er hoefde geen nieuw stuk geproduceerd te worden. Toen ze terugkwam, had Nora naast het laatste bedrag geschreven: nog niet besteld.

Lotte kwam om kwart over tien. Ze was met de bus gekomen, die niet had gestopt bij de halte op de uitnodiging omdat daar de straat openlag. Ze deed haar sjaal af en liet hem op de rug van een stoel liggen. Aan haar duim zat een pleister.

‘Ik heb ruzie gehad met mijn keukenkast,’ zei ze toen Mara keek. ‘De kast heeft gewonnen.’

Ze lachte er niet bij. Ze zette haar laptop neer en vroeg of het scherm aan de muur werkte. De beheerder haalde een kabel. Die paste niet. Een tweede kabel zat bij Lotte zelf in haar tas, maar die had weer een verloopstuk nodig dat ze op kantoor had laten liggen. Ze schoven drie stoelen om haar laptop heen. Het hielp de vergadering kleiner worden.

Mara legde het voorstel voor de entreestrook uit. Ze had er niets mee besteld. Het stond wel in een bericht van Hester als iets wat ze zouden krijgen.

‘Ik heb woensdag een halve dag voor die andere klant,’ zei Lotte. ‘Die ga ik niet hier aan besteden.’

‘Dat hoeft ook niet.’

‘En dinsdagavond ben ik weg. Die staat niet als wit vak in de planning, maar ik ben wel weg.’

Nora keek naar Mara. Zij had het rooster voor zich en zag precies het lege vak. Er stond alleen geen werktijd. Het onderscheid was duidelijk nu Lotte zelf naast hen zat.

‘Dan moeten we dit kleiner maken,’ zei Nora. ‘Wat is nodig om mensen de route te laten begrijpen?’

Lotte schoof een van de gewone titelbladen op het scherm. Ze konden een klein overzicht maken, op een zelfstandig paneeltje naast de ingang of op een geprint A3-blad in de bestaande standaard. De foto's hoefden daarvoor niet over de hele wand te lopen. Hester kon de volgorde van de vier locaties in een korte tekst bevestigen. De openingstijden van de laatste twee moesten ze niet zelf uit oudere brochures halen.

‘Ik dacht aan iets groters,’ zei Mara.

‘Dat hoor ik,’ zei Lotte. Ze had haar vinger nog op het aanraakvlak. ‘Maar hier staan de mensen ervoor om te lezen. Daarboven lopen ze eronderdoor.’

Nora vroeg hoeveel uur er nodig was. Lotte noemde een afgebakend blok de volgende ochtend, inclusief correctie. Mara moest de tekst vandaag aanleveren en Hester moest hem vanmiddag werkelijk goedkeuren. Bram kon op de afgesproken dag printen. Dat was niet geen werk; het was werk met een begin dat niet van iemands vrije avond afhing.

‘Dat doen we,’ zei Nora. ‘Als de klant die vorm accepteert. Zo niet, krijgt ze een nieuwe prijs en een nieuwe datum. Maar jij belooft niet dat het grote alsnog binnen dit geld kan.’

Mara belde Hester vanaf het tafeltje. Er liep een vrijwilliger langs die vroeg of hij de koffiekan moest bijvullen. Ze schudde haar hoofd en wachtte tot hij voorbij was. Daarna legde ze uit dat zij de entreestrook had genoemd zonder de uitwerking te laten begroten. Ze bood het kleinere overzicht aan dat binnen de beschikbare productie paste.

‘Maar dat staat dan gewoon in een standaard?’ vroeg Hester.

‘Ja. Naast de inleiding. Met dezelfde vormgeving.’

‘Ik had er die wand voor vrijgehouden.’

Mara keek naar de gebogen muur. Er hingen nog haakjes van iets dat vorig jaar had gehangen. Het bord met bibliotheekactiviteiten zat aan de rechterkant. Vrij was een betrekkelijk woord, maar zij had het eerder zelf gebruikt.

‘Dat weet ik. Ik heb het groter voorgesteld dan ik met jullie prijs en onze tijd kon waarmaken.’

Hester vroeg of ze het kleinere ontwerp vandaag kon zien. Lotte schudde haar hoofd voordat Mara antwoordde. Ze wees op het volgende-ochtendblok.

‘Morgenochtend,’ zei Mara. ‘Vandaag kan ik u de tekst sturen.’

‘Dan wil ik dat u die standaard niet ergens bij de folders zet waar niemand hem ziet.’

Ze liepen met de telefoon naar de ingang. Mara beschreef de plek, maakte een foto en stuurde die. Hester keek aan de andere kant mee. Naast de eerste inleiding, links van de looproute. Daar kon het. Ze koos het kleinere overzicht en vroeg de andere twee locaties bij hun bevestigde naam te noemen. Mara schreef het op terwijl ze nog sprak. Toen ze ophing, stond de afspraak al voor iedereen op papier.

Lotte had intussen haar laatste bestandsset geopend. De vier nageleverde panelen waren goed; de foto's van de puien stonden in de juiste volgorde. Bij een algemeen informatieblad bleef ze hangen. Ze zoomde in en zei niets.

‘Wat is er?’ vroeg Mara.

‘Die versie had ik niet op definitief moeten zetten.’

Ze wees op het bestand met het woord GOED achter de datum. In de lopende tekst stond nog de naam van een verzameling die Hester anders vermeld wilde zien. Dit blad was voor de tweede locatie, niet een van de vier panelen die opnieuw gedrukt waren. Het zou in de meeneemmap voor vrijwilligers gaan.

‘Hebben we die al gedrukt?’ vroeg Nora.

‘Ik heb er drie als proef geprint,’ zei Lotte. ‘Die zitten bij mij. Geen oplage.’

Ze haalde de bladen uit haar tas. Mara zag de aantekening met de juiste naam ernaast. Op het scherm was die nog niet verwerkt. Lotte had het bestand definitief genoemd omdat de indeling vaststond. Voor Mara betekende hetzelfde woord dat het geheel weg kon. Ze hadden die twee betekenissen niet afgesproken.

‘Ik dacht dat je de tekst zelf nog langs de mail zou leggen,’ zei Lotte.

‘Dat wist ik niet.’

‘Nee. Dat heb ik er niet bij gezet.’

Ze klonk niet tevreden dat er nu een gedeelde fout was gevonden. Haar gezicht werd rood bij haar slapen. Ze pakte de drie proefbladen, zette er een schuine streep door en schreef proef op de bovenkant. Daarna opende ze de goedgekeurde mail naast het bestand en verwerkte de naam terwijl Mara meelas. Ze liet de wijziging zien. Het was een kleine correctie. Het kostte wel de tien minuten die anders voor iets anders waren geweest.

Nora vroeg wat ze voortaan aan het bestand konden zien. Lotte wilde geen lange naam met zes statussen. Mara wilde het woord definitief niet blijven vertalen. Ze kwamen uit op een korte overdracht bij iedere vrijgave: wie had de tekst gezien, wie het beeld, wie gaf het bestand aan de drukker. De namen stonden niet allemaal bij Mara. Als Hester nog een adres veranderde, was er opnieuw iemand nodig die dat teruglas.

‘Ik wil alleen niet dat ik iedere keer moet raden of jij dit nog gaat doen,’ zei Lotte.

‘Dat wil ik ook niet,’ zei Mara.

Ze klonk scherper dan ze had bedoeld. Lotte keek op. Toen schoof ze haar schrift tussen hen in. Ze had haar eigen uren erop staan, een afspraak bij de tandarts en een halve regel met de naam van een andere klant. Het leek niet op het nette rooster dat Mara naar Nora stuurde.

‘Hier kan ik het doen,’ zei Lotte. Ze tikte op de ochtend. ‘Daarna niet.’

Mara schreef het blok over en zette erbij wat ze zelf die middag moest leveren. Nora tekende de aanvullende opdracht voor het kleine overzicht af. Bij de kosten van het eerdere herstel zette ze een andere handtekening dan die van Mara.

Toen de vergadering klaar was, hielpen ze de beheerder een tafel verplaatsen die de kijklijn naar de eerste foto's blokkeerde. Lotte pakte een hoek; Mara de andere. Onder één poot zat een gevouwen stuk karton. Het viel eruit toen ze de tafel optilden. De beheerder raapte het op en zocht de nieuwe plek waar de tafel weer wiebelde.

Ze aten hun brood op het terras aan de voorkant, in jassen, omdat binnen de ruimte naast de automaat inmiddels vol zat. Lotte hield haar pleister uit de buurt van de mosterd. Ze vertelde dat het kastdeurtje thuis nog steeds niet sloot. Mara vroeg of ze de scharnieren had bekeken en hield daarna haar mond. Lotte wilde helemaal geen hulp bij de scharnieren. Ze had een afspraak met de verhuurder gemaakt en dacht dat het bezoek voor de tandarts zou zijn, niet erna.

‘Als hij net op het verkeerde moment komt, blijf ik gewoon bij de tandarts,’ zei ze. ‘Dan kijkt mijn buurvrouw of hij er is.’

Mara beet in haar brood. Ze had ook een onbeantwoorde vraag van Ellen, alleen een foto van het balkon met een stoel waarvan één poot in een plantenpot stond. Ze had er een lachje op teruggestuurd. Nog geen nieuwe afspraak.

Na de lunch liep Lotte naar de vervangende bushalte. Mara ging terug naar de zaal en liep de route met de beheerder af. Vierentwintig panelen, vier daarvan op hun losse dragers, vrij van de deur naar de lift. Bij de inleiding bleef plaats voor het afgesproken kleine overzicht. Ze stuurde Hester de tekst, met de twee namen die nog bevestigd moesten worden duidelijk aangegeven.

Daarna maakte ze een foto van de opstelling. Ze hield de pilaar en de deur erop, ook al maakte dat het beeld minder mooi. Op haar werkblad zette ze wie de resterende handelingen deed en wanneer. Voor de eerste keer die ochtend hoefde ze niets onder het blad te schuiven om het passend te krijgen.