Zeven monden

De eerste die hen afwees, was een vrouw die zes maanden eerder haar trouwdag aan de haven had afgestaan.

“Nee”, zei ze. “Niets meer.”

Iona stond in de deuropening van de wijkvergaderzaal, met een stemboek onder haar arm.

“We vragen niet dezelfde mensen opnieuw te betalen.”

“Waarom staan jullie dan in onze straat?”

Een terechte vraag. Iona keek naar de gezichten achter de vrouw: arbeiders wier huizen het eerste water opvingen, wier loon nooit genoeg was geweest om andermans herinneringen te kopen. Ze was eerst naar hen gekomen omdat ze het probleem zouden begrijpen. Dat betekende niet dat zij het moesten dragen.

Ze legde het boek neer.

“We hebben klokkenluiders nodig. Timmerlieden. Mensen die weten waar de oude afvoeren liggen. Hulp om de huishoudens boven de overloop van de Negende Kade uit hun huizen te halen. En mensen die de plannen naar de andere wijken brengen.”

“En wie geeft de herinneringen?”

“Mensen die het zich hebben kunnen veroorloven dat niet te doen.”

De vrouw sloeg haar armen over elkaar.

“Begin dan daar.”

Dat deden ze.

Tegen de middag waren afschriften van het oude onderhoudsverslag in alle zes de wijken en bij de havenwacht bezorgd. Op iedere bladzijde stond Tarins naam, naast die van de meester die een defect had moeten bevestigen dat hij niet had aangetroffen. Iona’s tekeningen lieten zien wat ze wilden herstellen, en wat ze nog niet wisten.

Ze weigerde die onzekerheid uit de aankondiging te schrappen.

“Als mensen iets op het spel zetten”, zei ze tegen de drukker, “mogen ze weten wat.”

De bijeenkomst op Glasheuvel werd gehouden in een schoollokaal met droge ramen en een kachel die Iona’s hele winkel had kunnen verwarmen. Tarins zus Nessa had het geregeld. Ze droeg een bril met donkere glazen aan een kettinkje. Als ze ontevreden was, leek ze het meest op hem.

“Jij hebt een talent”, zei ze tegen haar broer, “om me dingen te vertellen als je ze al ingewikkeld hebt gemaakt.”

“Ik weet het.”

“Dat betwijfel ik.”

Maar Iona kreeg het lokaal.

De vragen waren verstandig, wantrouwig en soms zelfzuchtig. Bleven de eigen beschermzegels van de wijk werken? Waren kleine bijdragen werkelijk genoeg? Waarom moest een huishouden dat al een ander had betaald om iets af te staan, nog meer geven?

“Omdat degene die jullie betaald hebben al iets kwijt is”, zei Iona. “En omdat het huidige systeem het begeeft, of jullie ons voorstel nu goedkeuren of niet.”

Een man in een jas met bontvoering vroeg of dat een beschuldiging was.

“Het is een beschrijving.”

Nessa zette haar bril af en poetste hem. Daarmee verborg ze iets wat misschien een glimlach was.

Met leeg klankglas en gestemde metalen ringen lieten ze een klein model zien. Het bewees niet dat de stad zou overleven. Dat zei Iona ook. Het liet zien hoe zeven antwoordende tonen een belasting verdeelden die één onbegeleid kanaal zou verpletteren.

Toen ging Sela naast het model staan en vertelde over de oude wachten. De vermoeidheid, de ruzies, de gezamenlijke maaltijden. De klok die ooit een nest vogels in zijn behuizing had gekregen, waarna ze drie dagen hadden moeten schoonmaken.

Een paar minuten lang was het systeem iets wat mensen werkelijk hadden gedaan, in plaats van iets op een tekening.

Voor het einde van de bijeenkomst meldden zich vier volwassenen aan. Anderen wilden bedenktijd. Iona schreef alle voorwaarden op waarnaar ze vroegen. Ze beloofde niets wat ze niet kon bieden.

Op straat kocht Tarin daarna warm brood bij een kar. Hij gaf haar de helft en hield het papier om haar stuk heen tot ze het goed vast had.

“Je moeder deed het beter dan wij allebei”, zei hij.

“Meestal wel.”

“Weet ze dat?”

“Ze heeft er nog nooit aan getwijfeld.”

Ze aten lopend naar de haven. Beneden waren ploegen bezig de eerste klepel de trappen van de Zuidertoren op te brengen. De gepensioneerde klokkenmeester was met zijn oude instrumenten en een overvloed aan advies tevoorschijn gekomen. Kes liet het advies toe, maar behield zich het recht voor te klagen over de manier waarop het werd gegeven.

Op de hoek bleef Tarin staan.

Naast een gesloten rijtuig wachtten twee beambten van het Poortkantoor. Een hield een verzegeld document vast. De ander zag eruit alsof hij nog jong genoeg was om te geloven dat een uniform de meeste vragen oploste.

“Havenwachter Ash”, zei de eerste. “Magistraat Vey verzoekt om uw aanwezigheid.”

“En de mijne?” vroeg Iona.

De beambte keek op het papier, hoewel hij het antwoord al wist.

“Mevrouw Venn is ook uitgenodigd.”

“Wat een vriendelijk woord.”

Tarin gaf haar de rest van het brood.

“We hoeven niet mee zonder het de anderen te vertellen.”

“Nee”, zei ze. “Dat hoeven we niet.”

Ze ging terug naar de school en vertelde Nessa precies waar ze heen werden gebracht. Toen ze terugkwam, was Tarin nog niet naar het rijtuig gelopen.

Om een of andere reden betekende het wachten meer voor haar dan dat hij eraan had gedacht het voor te stellen.