Degene die het moest weten

In het kantoor van de leerlingbegeleiding stonden een doos tissues, een schaal met in plastic verpakte koekjes en een stoel waarvan de verstelbare rugleuning het in een onhandige stand had opgegeven. Leila koos de andere stoel.

Miriam Shah, de begeleidingscoördinator, merkte het op zonder er iets van te zeggen. Ze draaide haar beeldscherm een beetje van de deur weg voordat ze mams bericht opende.

“Ik heb de praktische informatie gelezen die Caroline heeft gestuurd,” zei ze. “Je hoeft niet het hele verhaal opnieuw te vertellen.”

Leila had het hele verhaal voorbereid in zinnen waaruit alles was verwijderd wat haar aan het huilen kon maken. Nu ze het niet hoefde te vertellen, wist ze ineens niet meer hoe ze moest beginnen.

“Goed.”

“Eerst: wie weet het hier al?”

“Esme. Mevrouw Armitage weet dat we verhuisd zijn, maar ik heb niet gezegd waarheen.”

“Weten je begeleiders waarom je reis anders is geworden?”

“Niet precies.”

Miriam pakte een vel met een eenvoudig rooster erop.

“We kunnen afspreken wat ze nodig hebben. Je mentor die de aanwezigheid bijhoudt, moet begrijpen dat je op de nieuwe route moet overstappen. Daarvoor zijn de details van jullie verblijf niet nodig. Je docent beeldende vorming moet misschien weten hoe het zit met opslag en werkruimte. Vind je het goed als ik die twee dingen uitleg?”

Leila keek naar het rooster. “Komt het ergens te staan waar iedereen het kan lezen?”

“Nee. Ik leg vast welke ondersteuning we hebben afgesproken, en de betrokken medewerkers krijgen de informatie die ze nodig hebben. Ik zet geen verhaal over je gezin in een algemene mededeling.”

Toen Leila de vraag oefende, had hij kinderachtig geklonken. Hier werd hij beantwoord alsof het iets heel normaals was om te willen weten.

“Dan ja.”

Ze namen haar week door. Miriam markeerde de tussenuren waarin het tekenlokaal meestal open was en de avonden waarop er personeel in de bibliotheek bleef. Er was een kleine afsluitbare kast beschikbaar voor groot werk, al moest Leila die delen met twee andere leerlingen.

“Kun je veilig terug als je langer blijft?” vroeg Miriam.

“Na zessen gaat de bus één keer per uur.”

“Dan maken we geen plan dat van zes uur uitgaat.”

Leila had verwacht dat hulp een lijst zou betekenen van dingen die ze anders moest doen. In plaats daarvan streepte Miriam de avondmogelijkheid door.

“We kunnen ook naar de reiskosten kijken,” zei ze. “Daar is een aanvraag voor. Ik kan die hier niet zomaar goedkeuren, maar ik kan je wel helpen de juiste gegevens bij elkaar te zoeken. Je moeder hoeft niet te raden welk document we willen.”

Ze printte twee bladzijden en schreef bovenaan haar naam. Leila begon ze op te vouwen om ze in haar tas te stoppen.

“Wil je ook een exemplaar per e-mail?”

“Ja. Dingen worden verplaatst.”

“Goed.”

Tegen het einde vroeg Miriam hoe ze sliep.

Leila dacht aan het vouwbed en de afzuigventilator en toen aan de logeerkamer bij Esme.

“Sommige nachten gaan prima.”

“Dat is een bruikbaar antwoord. En de andere nachten?”

“Minder prima.”

Miriam wachtte. Leila merkte dat ze het licht onder de badkamerdeur beschreef en vertelde hoe ze kon horen dat mam wakker was, doordat haar ademhaling voorzichtig werd. Daarna hield ze op. Het was genoeg dat ze het gezegd had.

“We kunnen nog eens praten,” zei Miriam. “Niet omdat ik de hotelkamer kan veranderen. Maar omdat je veel met je meedraagt als je de les in komt, terwijl je doet alsof je het buiten hebt achtergelaten.”

Leila knikte en keek toen naar de koekjes.

“Mag ik daar echt een van?”

“Graag. Ze beginnen een tentoonstelling te worden.”

Ze koos een gewoon koekje. Bij de deur vroeg Miriam of ze er een tweede voor haar broer wilde. Leila zei bijna dat Toby te oud was om een koekje nodig te hebben dat iemand uit een kantoor voor hem meebracht. Toen bedacht ze hoe blij hij kon zijn met iets wat iemand speciaal voor hem had bewaard.

“Dank u,” zei ze.

In het tekenlokaal krabde Armitage opgedroogde verf van een palet met een hulpmiddel dat er niet erg vergevingsgezind uitzag.

“Miriam heeft gemaild,” zei ze zacht toen Leila binnenkwam. “We kunnen je map hier plat bewaren. Kleinere stukken kun je heen en weer meenemen.”

Leila knikte.

“Je hoeft hierom je project niet te veranderen,” voegde Armitage eraan toe. “Je mag zes weken lang ananassen tekenen als je daarvoor kiest.”

“Ik was niet van plan ananassen te tekenen.”

“Ik zou teleurgesteld zijn. Je hebt er tot nu toe geen enkele belangstelling voor getoond.”

Leila legde de map op tafel. Erin zaten de deuren, de hotelplattegrond en de tekening van het busraam. Ze had de plattegrond onder alle andere tekeningen gelegd, maar haalde die als eerste tevoorschijn.

“Ik denk dat ik de reis wil gebruiken.”

Armitage keek naar de plattegrond en toen naar de gevouwen envelop met de brandtrap.

“Vertel wat je onderweg opmerkt.”

“De achterkant van dingen. Iedereen maakt afbeeldingen van de voorkant. De winkelborden en het mooie stukje langs de rivier. Maar vanuit de bus zie je waar de goederen worden afgeleverd, en de trappen die mensen gebruiken als er iets misgaat.”

“Waar ben jij in de tekeningen?”

“In de bus.”

“Kunnen we dat zien?”

Leila keek naar de raamschets. Het vage lijntje onderaan moest haar knie zijn, maar het leek meer op een onbedoeld streepje.

“Niet echt.”

“Je hoeft jezelf er niet in te zetten. Ik vraag of het uitmaakt voor wat je probeert te maken.”

Voor het eerst sinds dagen wilde Leila een groot vel papier in plaats van een uitweg uit het gesprek.

Ze werkte de lunchpauze door. Om half twee kwam Esme met een sandwich en legde die zonder omhaal naast haar neer.

“Je antwoordde niet.”

“Mijn telefoon ligt in de kast.”

“Dat is een angstaanjagende nieuwe ontwikkeling.”

Leila schoof een potlood opzij zodat er geen grafiet aan de sandwich kwam. Esme boog over de nieuwe tekening. Die liet een rij winkels zien die in glas weerspiegelden, met het interieur van de bus dat erdoorheen begon te verschijnen.

“Dat lijkt op de plek waar mijn vader die verschrikkelijke bank heeft gekocht.”

“Dat is het ook.”

“Die met de veer die mensen aanvalt?”

“Ik ken zijn persoonlijke geschiedenis niet.”

Esme ging op de kruk tegenover haar zitten. Ze had haar biologiemap open, maar pakte geen pen.

“Gaat het wel?” vroeg Leila.

“Ja. Hoezo?”

“Je beledigt de tekening niet.”

“Ik probeer naar iets opbouwends toe te werken.”

Leila glimlachte en ging verder met het raamkozijn. Esme bleef tot de bel, las af en toe een zin uit haar aantekeningen voor en vroeg wat die betekende. Geen van beiden kon antwoord geven.

Op weg naar huis liet Leila haar grote map op school achter. Ze controleerde het slot van de kast twee keer en dwong zichzelf toen weg te lopen. De bus voelde anders zonder de map die tegen haar knieën balanceerde. Ze kon goed zitten. Ze kon uitstappen zonder zich tegenover drie mensen te verontschuldigen.

In het hotel wachtte Toby met mam in de hal. Zijn voetbaltas lag tussen zijn voeten.

“Training,” legde mam uit. “Janice brengt hem. Ik doe de late bezoeken.”

Leila gaf hem het verpakte koekje.

“Waar is dat voor?” vroeg hij.

“Bestaan.”

“Mooi. Daar ben ik goed in.”

Hij stopte het in zijn voetbaltas en haalde het er toen weer uit omdat het geplet kon worden. Mam keek met een vermoeide glimlach toe.

“Hoe was het gesprek?” vroeg ze.

Leila pakte de twee bladzijden. De documenten waren niet makkelijker geworden doordat iemand zo aardig was geweest ze voor haar te printen. Er waren nog steeds vakjes om in te vullen. Maar bovenaan stond de naam van iemand bij wie ze terechtkon als ze iets niet begreep.

“Ze vroeg wie het moest weten,” zei Leila. “Voordat ze het aan iemand vertelde.”

Mam las de bovenste bladzijde.

“Dat klinkt goed.”

“Dat was het ook.”

Janice kwam binnen met haar autosleutels om één vinger gehaakt. Toby ging met haar mee naar buiten, al etend aan het koekje. Mam vertrok naar haar werk. Leila ging alleen naar boven.

Twintig minuten lang was de kamer van haar. Ze ging aan het bureau zitten, waar nu net genoeg ruimte was doordat de map weg was, en opende de sollicitatie voor de galerie.

In het adresvak schreef ze Junction Lodge, gevolgd door de straat en de postcode.

Ze verstuurde hem nog niet. Ze moest de vragen over werken met mensen nog beantwoorden. Maar toen ze hem opsloeg, liet ze het adres staan.