De doos op de echte tafel

De naaidoos stond ineens op de gewone tafel. Mila had niet gezien dat oma erheen liep. De twee houten vleugels waren nog dicht. Er was geen knoop uitgevallen.

‘Aron, de koffer,’ zei Ilyas. ‘Ik pak de stoel. Jij blijft hier, Mila.’

Aron liep door de brede opening, bukte zich en pakte het hengsel van de poppenkoffer. Hij kwam er direct mee terug. De laars stak een beetje uit, met een groot papieren blad over de rand. Niets trok aan zijn handen of aan de doos. Hij zette hem onder de tafel en duwde de bloem met drie blaadjes voorzichtig binnen de rand.

Ilyas droeg de gewone stoel achter hem aan naar buiten. Hij legde de octopus, die hij zelf nog vasthad, terug in de koffer. Toen was er geen mens of echt voorwerp meer in de geleende kamers. Alleen de lichtvormen stonden nog door elkaar.

‘Zo,’ zei hij. ‘We kunnen overal bij.’

Mila keek naar de twee vouwen. Van een afstandje kon ze zien dat het één platgedrukt zigzagje was. De bovenste rand van de keuken liep er half onder. De serre zat eroverheen. Het was alsof iemand een stukje van het raam met de hand smaller had gemaakt.

Zij had het smaller gemaakt.

Oma schoof een gewone werklamp bij, met de voet op de grond en het snoer langs de muur. Daarna keek ze aan de achterkant. Ze stak geen vingers tussen de strakke draden. Eerst liet ze Ilyas de buitenrol tegenhouden en één kant een klein stukje ontspannen. Het raam bleef ondersteund, de doek kon niet plotseling naar beneden vallen.

De kamers doofden. De keuken verdween als eerste; toen was er nog een halve serre en tenslotte alleen een bleke glans op stof. Het donkere kuiltje bleef in de Z-vormige plooi zitten.

‘Dat was het dus niet,’ zei Aron.

‘Het beeld is uit,’ zei oma. ‘Die vouw is echte stof.’

Mila kende de gewone zaal. De krassen op de vloer, het kapotte witte streepje op een stoelpoot. Toch duurde het even voordat ze niet meer naar een deur zocht die achter het licht hoorde te staan.

Oma keek naar de blauwe verbinding. ‘Die moet er eerst uit.’

Mila deed een stap naar voren.

‘Zeg maar welke kant,’ zei Ilyas tegen oma. ‘Ik houd hem stil.’

Oma pakte één vrij blauw eindje met de stompe naald. Ze maakte geen gekleurde patroonsteek open. Ze gaf de blauwe draad alleen ruimte op de plek waar hij zichzelf omsloeg.

‘Hier twee keer,’ zei ze. ‘Dat had ik niet gemaakt.’

Mila hoorde Aron naast zich ademhalen.

Oma werkte de eerste extra slag terug. Het duurde minder lang dan Mila had gevreesd, maar ze kon niet helpen door gewoon te wachten. Toen de tweede slag loskwam, bleef het draadje aan een pluisje haken. Oma hield op, tilde het pluisje op met de naald en schoof het blauwe eindje verder.

Mila wist precies waar ze dat eindje had gestoken. Ze staarde naar de plek en zei het niet.

De draad kwam door de eerste groene lus terug. Er hing nu een lange blauwe boog uit de doek. Oma liet hem op haar hand rusten, zocht de volgende opening en schoof het uiteinde erdoor. De buitenrand ontspande een klein beetje.

Aron keek Mila aan. Ze wilde iets zeggen, maar oma stak de naald alweer onder de laatste gele lus. Het leek nog maar één handeling te zijn.

Het blauw was eruit.

Oma legde het hele stuk op de werktafel. Ze streek er met haar vingertop langs tot het tweede uiteinde vrij lag. Er zat geen stukje meer in de doek. Het ongebruikte blauwe stuk lag nog op het kaartje. Beide waren te zien: de ene draad in een slordige bocht, de andere netjes gewikkeld.

Mila keek meteen naar het licht.

De plooi ging niet open.

Niemand bewoog. In de hal sloeg een deur dicht. Er riep iemand gedag naar Ilyas, die antwoordde dat hij er nog even was.

‘Kunnen we hem niet gewoon breed houden?’ vroeg Mila.

Oma schudde haar hoofd. ‘Kijk.’

Ze legde haar vlakke hand onder de stof, zonder aan de randen te trekken. Een gele lus verdween tussen twee groene boogjes. Daarachter ging de stof weer de andere kant op. Toen oma haar hand verplaatste, verschoof het donkere kuiltje mee, maar het werd niet kleiner.

‘Die houden elkaar nog vast.’

Ilyas boog zich voorover. Zijn hand bleef bij de steun van het raamwerk. ‘Kunnen we het ergens neerleggen? Dan zien we de achterkant beter.’

‘Ja. Eerst wil ik weten hoe dit precies gedraaid zit.’

Aron stond al bij de naaidoos om plaats te maken op de tafel. Oma vroeg hem nog even te wachten. Eerst moesten ze de goede richting vinden, zodat ze tijdens het uitnemen niet per ongeluk strakker trokken. De doek zat veilig; ze hoefden niet tegelijk van alles te verplaatsen.

‘Waar begon het?’ vroeg ze aan Mila.

Mila keek naar de gele lijn. Het karton lag half onder haar schoen. Ze trok haar voet terug.

‘Bij het schuiven.’

‘Dat heb ik gezien. Wat zat er vlak daarvoor?’

‘Hij ging een beetje opzij.’

Oma wachtte. Mila hoorde zichzelf te hard ademen. Op de tafel stond de naaidoos. Die had maandag gewoon uit het huis gekund. Vandaag had oma hem ook gewoon naar buiten gedragen. Mila wilde dat de grote doek net zo gemakkelijk mee kon, zonder dat iemand hoefde te weten wat zij met dat draadje had gedaan.

‘Het verschoof,’ zei ze.

Aron bukte zich. Hij pakte het karton bij de hoek die onder de tafel uitstak. De regenwolk met de veel te lange poten draaide naar het plafond.

‘Deze lag hier,’ zei hij.

Mila nam het hem af. Niet hard, maar sneller dan ze had gewild. Hij deed een stap achteruit.

Oma keek naar de twee potloodkruisjes. Toen keek ze weer naar de stof.

‘Goed,’ zei ze langzaam. ‘Dan gaan we nog nergens aan draaien.’

Ze legde de naald op een schone doek naast het blauwe garen. Ilyas schoof een stoel voor haar bij. Het raam stond stil, de grote stof bleef glanzen en Mila hield haar karton zo stevig vast dat er een nieuwe vouw in kwam.