De rits

Er stond thee naast de bank. Liv zag de kop voordat ze wist hoe laat het was. Er zat een schijfje citroen in, met de pit naar boven. Ze had Els niet horen opstaan.

De deur naar de ontbijtruimte stond op een kier. Aan de andere kant tikte een lepel tegen een bord. Liv kwam overeind en zocht met haar voeten de schoenen. Haar horloge lag onder de mouw van de trui die ze naast zich had gelegd. Het was later dan ze had gewild, niet zo laat dat ze het kon gebruiken als reden om niets meer te doen.

Ze dronk van de thee. Lauw. Haar nek voelde stijf door het kussen. De herinnering aan het kastje boven kwam niet meteen terug als angst, maar als iets wat nog in die kamer stond en waar zij niet meer naast zat.

Els stak haar hoofd om de deur. ‘Ik dacht: ik laat je maar.’

‘Goed.’

‘Niet heel goed voor je koffie. Die moet opnieuw.’

Liv hield de theekop een stukje op. Els knikte naar de keuken en verdween. Ze had zich aangekleed. Het vest van vannacht hing over de stoel, met de mouwen half naar binnen gekeerd. Liv streek haar eigen dekbed glad en vouwde het niet op; Els zou weten wat ermee moest.

Bij haar ontbijt lag de sleutel van zeven op tafel. Els had hem gevonden naast de lamp, zei ze, niet uit de kamer gehaald. Liv vroeg of zij iets had gehoord toen ze beneden was gebleven.

‘Ik heb thee gezet.’

‘Ik bedoel ervoor.’

Els schoof een bordje met kaas dichterbij. ‘Ik heb zitten luisteren naar jou op de bank. Niet dat je iets zei. Ik wilde weten of je sliep.’

Liv wist niet of zij zich daarvoor moest verontschuldigen. Ze nam een stuk brood. Els begon de tafel ernaast af te nemen, hoewel er niemand aan had gezeten.

‘Ik ga naar huis vandaag,’ zei Liv.

‘Dat dacht ik al.’

‘Mijn dak is klaar.’

Els keek naar haar. ‘Dan moet je vooral gaan kijken of het er nog op zit.’

Het klonk gewoon genoeg om hen even te laten lachen. Liv vroeg of zij hulp moest hebben met de was van de bank. Els zei dat ze het dekbed kon laten liggen. Het laken mocht in de mand naast de keukendeur. Ze zei het precies zoals ze het tegen iedere gast zou zeggen.

Boven had de kamer nog haar eigen lucht van brood en een radiator die de hele nacht aan had gestaan. De handdoek lag op het bureau. Liv liet hem daar liggen en pakte haar spullen. De draagbare schijf ging in het kleine vak van de laptoptas, niet in de reistas tussen haar kleren. Ze trok de rits van de grote tas dicht. Een mouw zat ertussen. Ze moest hem terugtrekken en de rits nog een keer over dezelfde hoek halen.

Ze keek naar het rooster. Het zat er zoals gisteren, met de verf die zij bij de schuif had losgedrukt. Ze haalde haar telefoon uit haar broekzak en nam nog een minuut op. De kamer was leeg op haarzelf na. Buiten reed een kar over de straat, de wielen kort ratelend op een andere ondergrond. Regen tikte op het glas. Van de stemmen hoorde ze niets.

Liv wachtte tot de minuut om was. Dit keer bewoog ze haar hand niet over het hoesje. Toen stopte ze de opname en gaf het bestand een herkenbare naam. Het kwam naast de telefoonminuut van de eerste nacht te staan. Ze liet allebei staan.

Ze moest Els nog de vreemde opname sturen. Beneden zette ze haar laptoptas op een stoel en haalde de recorder tevoorschijn. Els keek van het apparaat naar haar telefoon.

‘Kan die dat niet gewoon hiernaartoe sturen?’

‘Deze niet.’

‘Dat is vast ook weer beter.’

‘Alleen als je een kabel hebt.’

Die zat in het voorvak. Liv zette de laptop open en kopieerde het bestand van de recorder. Ze veranderde niets aan het geluid. De nieuwe telefoonminuut stuurde ze er apart achteraan. Twee bestanden: de opname van vannacht en de gewone kamer van vanmorgen. Ze zei erbij welke van de twee welke was. Els wachtte tot allebei waren binnengekomen en liet haar het scherm zien.

‘Daar staan ze.’

‘Niet harder maken omdat het zacht begint,’ zei Liv. ‘Dat is hier niet nodig.’

Ze hoorde hoe beroepsmatig haar stem ineens klonk. Els stopte de telefoon weg zonder de opnamen af te spelen. Liv behield haar eigen bestanden op de apparaten en de kopie van de recorderopname op de laptop. Het waren geen nieuwe verklaringen omdat ze op meer plaatsen stonden.

Aan de balie betaalde ze wat nog openstond. Els rekende de soep niet mee. Liv zei dat zij dat best wilde doen, waarop Els vroeg of ze de halve kom boven dan ook moest berekenen. Liv had de laatste lepels niet opgegeten. Ze besloot niet op een vrijgevig antwoord aan te dringen.

De fiets stond waar ze hem had neergezet. Ze pakte haar slot los en moest een nat blad van het zadel vegen. Els hield de achterdeur open terwijl Liv de fiets door de gang manoeuvreerde. De tassen maakten hem breder dan gisteren. Bij de bocht trok ze het stuur naar zich toe om de voorraadkast te vermijden.

‘Wacht, ik pak de deur,’ zei Els.

Ze duwde hem verder open en stapte niet aan de kant voordat het achterwiel erdoor was. Op straat hing de wasknijper nog aan de ontbijtkaart. Liv schoof haar tas beter op de bagagedrager en trok de band aan.

‘Stuur maar of het gelukt is,’ zei Els.

Liv keek even niet-begrijpend op.

‘Je dak.’

‘O ja. Doe ik.’

Ze reed naar het station. De trein had ruimte voor haar fiets, maar niet op de plek waar zij zelf het liefst had gestaan. Ze moest de ene tas van het stuur halen en hem voor haar voeten zetten. Bij de volgende halte kwam iemand met een kinderwagen binnen. Liv schoof op. Ze was moe genoeg om iedere verplaatsing als een verzoek aan haar hele lichaam te voelen.

Op haar telefoon kwam een bericht van de buurvrouw. De dakdekkers waren weg; de sleutel zat waar afgesproken. Er stond nog een emmer in de schuur, die mocht ze niet wegdoen. Liv antwoordde met een bedankje en stuurde Els dat ze onderweg naar een droog huis was. Els reageerde met een duim. Het was prettig dat daar even niets anders bij stond.

Thuis zette ze de fiets in de schuur en de reistas in de gang. Hij bleef overeind tegen de muur staan. De laptoptas ging mee naar boven. Het traphek was teruggezet, het plastic van de overloop gehaald. Op de onderste trede lag nog een korrel grijs stof die ze met haar vinger oppakte en naar de vensterbank bracht omdat ze geen prullenbak bij de hand had.

Ze keek door het raam naar het dak dat ze vanuit deze hoek nauwelijks kon zien. Er stak geen plank meer langs de rand. In de schuur stond de beloofde emmer. De schep zat ernaast en niet erin, zodat de deur nog dicht kon. Ze wilde eerst weten of er binnen iets verplaatst was.

In haar werkkamer stond de stoel op dezelfde plek als voor haar vertrek. Het scherm was afgedekt met een schone doek. Ze pakte hem bij twee hoeken op en vouwde hem boven de tafel dubbel, voorzichtig genoeg om het stof niet over het toetsenbord te schudden. Daarna draaide ze de stoel naar het raam en ging zitten.

Er stond een bericht van Anouk. De proefversie was goed binnengekomen. Voor de luistermiddag moest er toch een andere ruimte komen, de zaal bij de koffieautomaat bleek niet beschikbaar. De tijd die zij nu voor de luisterstukken konden gebruiken, veranderde waarschijnlijk niet. Of Liv morgen even kon bellen.

Liv zette een herinnering. Ze kon daar nu een kort antwoord op geven en verder slapen, maar ze wilde eerst het werk van gisteren afmaken. De schijf lag naast de laptop. Ze sloot hem aan en liet de mappen openen. Alles stond waar het hoorde. Ze begon de export van Joops proef te controleren.

Halverwege moest ze haar hoofd achterover leggen om haar ogen open te houden. Niet omdat de opname saai was. Joop vroeg wat er bij de interviewer zo rammelde en de man bood zijn excuses aan voor een losse knop. Liv hoorde hoe lang het duurde voordat ze weer bij de vraag waren. Ze had vrijdag besloten dat dit stuk niet in de luisterkopie hoefde. Nu wist ze niet meer waarom ze het opnieuw beoordeelde.

Ze sloot het werkvenster en maakte iets te eten. De yoghurt was weg; de buurvrouw had toch een bruikbare gevonden. In de koelkast stond er een briefje voor in de plaats: geen melk meer. Liv at een boterham aan het aanrecht en belde de dakdekker.

Hij was nog met een andere klant bezig. Ze stelde de vraag over de extra uren, zonder iets te zeggen over de nacht in het pension. De man zei dat ze niet alleen de bedekking hadden vervangen. Onder een rand hadden latten gezeten die niet terug konden. Daar had hij een foto van. Hij zou die meesturen en de uren apart zetten.

‘Morgen?’ vroeg Liv.

‘Ja, morgenochtend moet lukken.’

Ze vroeg hem ook hoe lang de emmer moest blijven staan. Die was van hem. Hij zou hem deze week ophalen. Liv zei goed en voelde zich na het gesprek niet alsof zij een ruzie was begonnen.

Boven zette ze de mok die zij net had meegenomen niet naast de schijf. Ze koos de andere kant van het bureau en zag toen de recorderkabel liggen. Het bestand van vannacht stond nu in de tijdelijke map waarin ze het voor Els had gezet. Ze had het nog niet met een hoofdtelefoon beluisterd. Drie keer door het kleine luidsprekertje, met Els op het bed. De woorden waren duidelijk genoeg geweest.

Ze zette de koptelefoon niet op. Ze wilde alleen horen of er na de stem nog iets was geweest wat ze zelf niet had opgemerkt. Ze schoof de bureaustoel dichterbij en opende de onbewerkte kopie. De oorspronkelijke opname stond nog op de recorder. Ze liet het bestand vanaf het begin lopen, op een gewone stand.

De tikken klonken droger dan in haar herinnering. Daarna haar stem, lager dan ze hem zelf hoorde wanneer ze sprak. De zin eindigde met dezelfde kleine aarzeling. Liv hield haar hand stil op de muis.

Ze had zo snel na de woorden gestopt met afspelen toen Els erbij was dat de stilte erna haar nu langer leek. Ze keek naar de lopende tijd, niet om iets op te roepen maar omdat ze op een gewone kamer wachtte.

Elf seconden na haar stem hoorde ze heel zacht de rits van haar reistas.

Liv draaide zich naar de deur. Beneden in de gang stond de tas dicht. Ze wist dat zonder hem van hieruit te kunnen zien: ze had hem zo neergezet en was er niet meer aan geweest.

Ze trok haar hand terug van de muis en liet het bestand verder spelen.

Er kwam geen volgende zin. Alleen het zachte geluid van de kamer, een beweging die zij zelf kon hebben gemaakt, het einde van de opname. Liv zat nog met haar rug recht toen de afspeelknop terug naar zijn beginstand ging.

Ze ging niet naar de gang om de tas open te maken. Ze sloot het bestand zonder iets op te slaan. Op haar telefoon maakte ze een herinnering om Els de volgende ochtend te bellen. Daarna zette ze de mok in de keuken en trok de deur van de werkkamer achter zich dicht.