Dezelfde achtentwintig

Dorus kwam met een tas waarin twee kleine afdrukken rechtop stonden. Hij zette hem niet bij de dozen van de stichting, maar naast zijn eigen stoel. Vera zag de witte randen boven het hengsel uitsteken.

Sanne had vijf stoelen om de tafel gezet. Bente zat aan het uiteinde, haar jas nog aan. Zij had de winkel voor deze afspraak gesloten en wilde om halfzes weer terug zijn. Anouk had haar papieren voor zich gelegd. Toen Dorus vroeg of het raam dicht kon, stond ze op en deed het dicht.

Vera had haar tas op de stoel achter zich gezet. Haar kopie van de ontvangstbon zat voorin. Voor zij naar De Werf was gegaan, had zij Milan de levering voor morgen laten zien en verteld waar de extra bekers stonden. Hij had gezegd dat hij wist waar de bekers stonden. Het was zijn vijfde afgesproken extra middag. Zij had daarna alleen gedag gezegd.

Dorus haalde de twee afdrukken uit zijn tas. Het waren werkbeelden die Vera herkende uit de selectie, de twee die hij zelf gemaakt had. Hij legde ze naast elkaar op het vrije stuk tafel. De één was iets donkerder dan de ander, al wist zij niet of dat door het licht kwam.

‘Dat zijn die van mij,’ zei hij.

Anouk knikte. ‘De opnamen, ja.’

‘En wat ik met de rest gedaan heb.’

Sanne schoof de lijst met de oorspronkelijke selectie naar hem toe. Zijn naam stond bij die twee beelden; het afdrukwerk was apart genoemd. Hij las de regels en hield het blad even schuin.

‘Dat is niet zoals op het eerste kaartje.’

‘Dat eerste kaartje was onjuist,’ zei Sanne. ‘Dat gaan we herstellen.’

Hij keek naar het hoofd van het blad. Er stond niet uit de collectie Dorus. Er stonden twee verschillende namen bij het maken van de foto's en één bij het afdrukken.

‘Dit wist jij toch,’ zei hij tegen Anouk.

‘Ja. Het is ook nooit verdwenen omdat ik de dozen terugvroeg.’

Vera keek naar zijn handen naast de afdrukken. Het leek alsof hij hier had verwacht voor zijn werk te moeten vechten. Hij las zijn naam nog eens en ging daarna naar de andere stukken.

Anouk begon bij de opdracht. Vijf dozen voor bewaren en kopiëren, de betaling die zij daarvoor had gedaan. Zij wees de regel met de doosbeschrijvingen aan en vroeg of hij het dezelfde afspraak vond als de kopie die hij thuis had getoond.

‘Dat is dezelfde,’ zei hij.

‘En waar staat dat je die twee dozen mocht verkopen?’

‘Daar staat niet alles op.’

‘Dan wil ik weten wanneer ik dat gevraagd of toegestaan heb.’

Hij keek naar Bente. ‘We hebben het over minder werk gehad. Over stoppen met die grote ruimte.’

‘Ik stopte met de studio,’ zei Anouk. ‘Niet met mijn foto's.’

Bente vroeg of er een afspraak was die zij nog niet had gezien. Dorus zei niet dat er ergens een ander papier lag. Hij begon over de dozen die Anouk maanden niet had opgehaald. Dat hij daar ook iets aan had moeten doen, zei hij. De ruimte was niet oneindig.

Anouk liet hem uitspreken. Daarna vroeg ze of hij haar had laten weten dat hij ging verkopen. Hij antwoordde dat hij het erover had willen hebben. Zij vroeg wanneer hij dat had gedaan. Hij keek naar zijn twee afdrukken en zei niets.

Bente legde haar aankoopregel naast de dooslijst. Vierhonderdtachtig. De twee groepen stonden beschreven. Het geld was betaald. Daarna kwam het deel dat zij aan Otto had verkocht, met de afspraak voor de teruggave die zij intussen met hem had bevestigd. Dorus pakte het blad niet op.

‘Hij wil dus ook iets terug,’ zei hij.

‘Hij geeft iets terug,’ zei Bente. ‘En ik geef hem zijn aankoopbedrag terug. Dat is niet nog eens vijfennegentig bovenop wat jij aan mij moet betalen.’

Zij had het bedrag van vierhonderdtachtig onderaan laten staan. Vera zag dat Dorus het nakeek en daarna naar de lijst van de stichting wees.

‘Die stonden daar al. Die waren niet weg.’

Sanne draaide zijn eigen aanbod naar hem toe. De twee dozen, als onderdeel van zijn samenhangende collectie. Anouk legde zijn bericht ernaast waarin zij de hele verzameling via het café terug zou hebben gekregen. De twee stukken lagen nu met de bovenranden gelijk.

‘Hier zegt u dat het van u is,’ zei Sanne. ‘En daar zegt u dat het allemaal naar haar terug is gegaan.’

Dorus liet zijn stoel achteruitgaan. Hij keek naar Vera.

‘Er is in dat café wel degelijk iets afgegeven.’

Ze haalde de volledige bon uit haar map en legde hem neer. Haar echte V stond onder de omschrijving van één presentatiemap. De smalle bovenregel was niet meer afgesneden.

‘Die map heb ik aangenomen,’ zei ze. ‘Anouk heeft hem die avond opgehaald.’

‘Dan heb je ervoor getekend.’

‘Voor de map. Niet voor vijf dozen.’

Hij wees op de V zonder het blad aan te raken. Vera merkte dat haar stem harder wilde worden. Zij had genoeg nachten aan haar eigen ontvangst gedacht om die kleine letter opnieuw onverdraaglijk te vinden.

‘Die rit staat ook bij Erik als één map,’ zei ze. ‘De andere stop was niet bij mij. Dat heeft hij ons laten zien.’

Anouk wees op de zin in Dorus' bericht. Hij had niet geschreven dat er ergens op een onbekende dag misschien meer was teruggekomen. Hij had precies deze rit en deze bon genoemd.

‘Dat was het papier dat ik had,’ zei hij.

‘Maar dat was niet wat je terug had gegeven,’ zei ze.

Hij keek lang naar de regel. Achter het dichte raam reed iemand met een aanhanger door een kuil. Het korte metaalgeluid viel weg voordat iemand verder sprak.

‘Nee,’ zei Dorus.

Vera voelde geen opluchting die de tafel veranderde. De map was al onderzocht. De dozen waren elders gezien. Zijn nee maakte zijn eerdere bericht niet ongedaan. Maar hij hield de V niet meer tussen zichzelf en Anouk in.

Sanne opende de vergelijking van de zeven montages. Het huidige nummer elf lag ondersteund op tafel; de oude versie stond op de intakefoto en op de foto die Anouk vrijdag bij hem had gemaakt. Hij keek ernaar en zei dat hij het verschil kende.

‘Dan wil ik dat we over dezelfde afspraak praten,’ zei Sanne.

Zij las haar vooraf verstuurde instructie niet als een hele brief voor. Alleen de twee regels: reproducties apart, oorspronkelijke set intact. Daarna zijn eigen lijst met de achtentwintig teruggelegde stukken en de zeven apart afgeleverde afdrukken.

‘Ik heb jou niet gevraagd mijn twee dozen te veranderen,’ zei Anouk.

‘Het waren dezelfde beelden.’

‘Maar niet dezelfde stukken.’

Hij keek naar haar, vervolgens naar de huidige montage. ‘Ik dacht dat die nieuwe beter zouden hangen. Zonder die rommel op de achterkant.’

‘En de andere zeven?’ vroeg Sanne.

‘Die heb ik meegenomen.’

‘Dat hebben we gezien,’ zei Anouk. ‘Waarom heb je dat niet op die lijst gezet?’

Dorus zat een tijd stil. Hij keek naar zijn eigen naam onder de voorbereiding.

‘Dan was het geen geheel meer geweest.’

‘Wat niet?’ vroeg Anouk.

‘Wat ik aangeboden had.’

Bente ademde hoorbaar uit. Ze zei dat het geen geheel was geweest als de negatieven bij haar stonden en een deel al verder was verkocht. Dat kon hij niet oplossen door zeven kartons mee naar huis te nemen. Dorus zei dat hij dat nu ook wel zag.

‘Nu,’ zei Anouk.

Hij liet het woord staan. Vera zag hoe hij zijn twee eigen afdrukken dichter bij elkaar schoof. Het duurde even voordat hij zei dat hij ze had willen laten zien zoals hij het werk zag. Eerst die selectie laten staan, daarna verder praten. De aantekeningen zouden vragen hebben opgeroepen over beelden die daar niet meer bij waren.

Anouk vroeg waarom dat niet eerder gezegd had kunnen worden. Hij haalde zijn schouders niet op. Hij zei dat hij gehoopt had dat het met de map en die lijst voldoende zou zijn. Het klonk klein. Vera vond het onaangenaam dat het ook zo klein kon klinken terwijl zij er weken mee bezig waren geweest.

Sanne zette het scherm uit. De foto's bleven bewaard, de stukken bleven op de lijsten. Vandaag moesten er afspraken komen over wat er werkelijk terugging. Anouk had een kort overzicht meegenomen. Ze nam het met hem door: vrijdag de twee dozen van de stichting en zijn thuisdoos, met de zeven oude montages en de twaalf losse werkafdrukken. De documenten gingen mee. Daarna, op dinsdag, Bentes twee dozen, volledig met Otto's zes stroken en zes contactvellen.

‘Ik wil de oude volgorde kunnen herstellen,’ zei ze. ‘Niet weer een andere selectie ontvangen.’

Dorus knikte. Bij de losse afdrukken vroeg hij of hij er later een kopie van kon krijgen. Anouk zei dat ze daar afzonderlijk over konden spreken. Dat was geen reden om de teruggave nu onvolledig te maken. Hij stemde ermee in.

De zeven nieuwe stukken zouden bij de stichting apart blijven, voorzien van een omschrijving van wat ze waren en waarom ze bewaard werden. Dorus zei dat hij die niet als oorspronkelijk werk opnieuw wilde aanbieden. Sanne noteerde zijn instemming. Op de uiteindelijke publieke tekst zou alleen een afgesproken kleine selectie komen; Anouk bepaalde welke beelden ze daarvoor beschikbaar wilde stellen.

Daarna kwam Bentes blad. Honderdtwintig nu, drie termijnen van honderdtwintig op de vijftiende van de drie daaropvolgende maanden. Ze zetten de drie afzonderlijke betaaldata met de maand erbij op hun exemplaren. Bente las iedere datum terug. Bij de tweede verbeterde Dorus haar: dat was niet de eerste maar de vijftiende. Zij zei dat ze hetzelfde bedoelde, keek naar haar eigen handschrift en schreef hem opnieuw.

‘Ik kan niet beloven dat ik het dan gemakkelijk heb,’ zei hij.

‘Dat heb ik ook niet gevraagd,’ zei Bente. ‘Ik wil weten dat dit de afspraak is. En dat je belt voordat een datum voorbij is als er iets niet lukt. Dat maakt de schuld niet weg.’

Hij zei ja. Het geld kwam niet van een klant voor nog te maken werk; hij had het beschikbaar. Zij gaf hem haar rekeningnummer en wachtte terwijl hij de betaling deed. Zijn bril lag in zijn tas. Hij zette hem op, las het nummer nogmaals en liet haar de naam van de ontvanger controleren voordat hij bevestigde.

Bente keek op haar eigen telefoon. De ontvangst verscheen. Honderdtwintig. Zij schreef het bij de eerste regel en liet de drie overige bedragen staan. Vera zag dat het saldo op dit blad nu kleiner werd, zonder dat iemand de dozen al naar Anouk had gedragen.

Anouk vroeg of er iets aan de regeling hing waardoor zij de correctie niet meer openbaar mocht laten maken. Nee, zei Bente. Dorus keek op.

‘Ik wil niet dat er overal over me geschreven wordt.’

‘Ik laat geen verkeerde aankondiging staan,’ zei Sanne. ‘We schrijven wat bij de presentatie fout was en wie welk werk heeft gemaakt. Geen verhaal over de rest van je leven.’

Anouk zei dat haar stukken en haar melding bleven bestaan. Zij beloofde geen geheimhouding als prijs voor de teruggave. Dorus keek naar de gegevens die al op tafel lagen en ging akkoord. Hij wilde de tekst over zijn werk voor plaatsing kunnen lezen. Sanne zei dat hij de feitelijke vermelding zou krijgen, net als Anouk, maar dat hij niet kon kiezen om de eerdere onjuiste herkomst te laten staan.

Ze tekenden ieder hun eigen deel. Vera tekende niet voor de aflossing of voor de dozen die ze niet beheerde. Ze bevestigde alleen haar beschrijving van de mapontvangst op het blad dat daarbij hoorde. De pen voelde dikker dan de pen waarmee zij destijds de V had gezet.

Bente vouwde haar exemplaar op en belde bij de deur kort met Otto om de dinsdag te bevestigen. Sanne sprak met Anouk af hoe laat ze vrijdag kwamen. Dorus zou de kleine doos zelf brengen. Hij nam zijn twee afdrukken weer mee in de tas; ze hadden hier niet als betaling op tafel gelegen.

Toen hij zijn jas aantrok, vroeg hij Anouk of zij de foto's niet te koud in huis ging zetten. Vera dacht dat Anouk boos zou worden. Ze keek alleen even naar de tafel waar haar inhoudslijst lag.

‘Ik heb er een plek voor,’ zei ze.

Dorus knikte en ging.

Bij de fiets keek Vera hoe laat het was. Zij kon op tijd terug. Ze stuurde Milan dat ze onderweg was. Anouk stond nog in de deuropening met Sanne, die de afspraak voor morgen aan haar agenda toevoegde. Toen Vera wegreed, waren ze nog bezig een tijd te kiezen.