De laatste zes

Otto had de map meegenomen in een boodschappentas met een brood erop afgebeeld. Hij hield hem tegen zijn knie terwijl Bente de deur achter hen op slot draaide. Het briefje over haar afwezigheid hing al voor het raam. Zij zou over een uur weer opendoen.

Vera had haar fiets naast Anouks auto gezet. In het café begon Milan om drie uur aan de laatste van de zes extra middagen. Zij had bij het weggaan even willen zeggen dat het deze keer echt de laatste was. Hij had het rooster zelf al gezien. Ze had hem bedankt en was vertrokken.

De werktafel achter de winkel was ruimer dan bij hun vorige bezoek. Bente had een stellage opzijgeschoven en de twee dozen op afzonderlijke lage tafels gezet. Anouk vroeg waar Otto's map kon staan. Bente wees de schone ondersteuning midden op de tafel aan. Hij nam hem uit de boodschappentas en legde de tas op de grond.

‘Ik heb ze niet door elkaar gedaan,’ zei hij.

Anouk bedankte hem en legde haar eigen platte omslag aan de andere kant neer. Zij had één afdruk meegenomen. Vera had het voorbeeld gezien dat zij aan Otto had gestuurd: de wachtzaaldeur met de hand aan de rand. Niet de complete reeks van de manden waar hij eerst naar had gevraagd. Anouk had juist dit werkbeeld gekozen; hij had na het bekijken van het voorstel ingestemd.

De afdruk was nieuw, mat en kleiner dan de oude montages. Op Anouks verzoek had Bente daar alleen het gekozen beeld digitaal laten kopiëren voor die ene afdruk; de strook zelf was in haar doos gebleven. De kleine proefkopie uit Anouks presentatiemap had alleen gediend om Otto te laten kiezen of hij hiermee akkoord kon gaan.

Hij bekeek het beeld en knikte. ‘Hier kun je die hand beter zien.’

Anouk draaide het blad met zijn ondersteuning om. Op de achterkant stonden haar naam, het beeld en de afspraak dat dit de ene werkreproductie voor hem was. Hij las het langzamer dan Vera had verwacht.

‘Ik wil hem in een lijstje zetten.’

‘Dat kan.’

‘Ik ga er geen boek van maken.’

Zij glimlachte even. Bente legde de bevestiging erbij en vroeg of de zes stroken en zes contactvellen eerst nagekeken konden worden. Otto maakte zijn map open.

Er kwam niets onverwachts bij. Dezelfde zes vellen, dezelfde zes gehoesde stroken die zij op zijn werktafel hadden gezien. Anouk controleerde ze samen met Bente. Vera las op verzoek de nummers van de lijst; de twee anderen keken naar de stukken. Bij negentien moest zij haar eigen vinger terugzetten. Ze had een regel overgeslagen.

‘Zeg die nog eens,’ vroeg Bente.

Vera deed het. Op het vel stonden de handen en de manden die Otto hadden aangesproken. Hij boog zich ernaast en wees naar het kleine beeld dat hij het liefst had behouden. Anouk liet het een ogenblik liggen voordat ze doorgingen. Ze vertelde hem wat zij zich van het maken herinnerde, de man die niet midden in het tillen op de foto had gewild.

‘Ja,’ zei hij. ‘Dat zei je.’

Daarna schoof hij zijn stoel terug zodat zij bij het laatste vel konden. Zijn voeten stonden op de onderste sporten. Hij keek mee totdat Bente de laatste omslag had dichtgelegd.

‘Alle zes,’ zei Anouk.

Bente pakte haar envelop. Vijftig, twintig, twintig en vijf. Ze legde het geld naast de bon, ver genoeg van het materiaal vandaan. Otto telde het na. Hij schoof de vijf even apart om te zien of er geen briefje onder de vijftig bleef liggen. Daarna knikte hij.

Op de verkoopregel noteerde Bente de teruggave en het terugbetaalde bedrag. Otto zette zijn naam erbij. Hij kreeg een afschrift en de werkreproductie in een eigen beschermende omslag. De stroken en contactvellen bleven op de tafel. Hij stopte het geld in zijn portemonnee en keek nog één keer naar het eerste kleine beeld dat bovenaan lag.

‘Je ziet zelden dat soort werk,’ zei hij.

‘Ik heb er meer van,’ zei Anouk.

Hij keek op.

‘Maar daar ga ik eerst zelf naar kijken.’

Otto knikte. Hij vroeg of zij hem wilde laten weten als er later iets openbaar kwam. Zij zei dat hij bericht over de kleine presentatie kon krijgen, wanneer vaststond wat er kwam. Bente schreef zijn adres op een apart blaadje voor Anouk. Hij hoefde niet op een algemene klantenlijst te worden gezet om dit bericht te ontvangen.

Zijn lege map paste nu gemakkelijker in de boodschappentas dan de nieuwe omslag met de afdruk. Hij hield die daarom los vast. Bij de deur vroeg Bente of hij zijn bon had. Hij voelde in de juiste zak en liet de hoek zien. Vera liep mee om de deur vast te houden. Otto draaide zich nog eenmaal om naar Anouk en zei dat hij blij was dat hij wel iets kon meenemen.

Toen de deur achter hem dicht was, legde Bente haar hand op de rand van de tafel. Ze bleef even zo staan. Haar winkel was nog gesloten. Ze keek naar de twee dozen die zij weken eerder gekocht had en zei dat ze nu eerst haar eigen lijst erbij pakte.

Anouk had de inhoudslijst al open. In de ene doos zaten achttien stroken met de bijbehorende contactvellen. Bente maakte ruimte voor de teruggekomen zes. Niet ergens bovenop, maar op hun plaats in de volgorde. Anouk wilde zelf helpen. Zij keek eerst hoe de hoezen lagen en schoof het eerste teruggekomen stuk voorzichtig in de vrije ruimte die ervoor was gemaakt.

Vera zat aan het uiteinde met het blad. Zij had de nummers vaak genoeg gezien om te denken dat zij ze allemaal kende. Toch las ze langzaam. De laatste twee uit de doos hadden na de ontbrekende groep gestaan. Nu werd de onderbreking gesloten. Vierentwintig stroken, vierentwintig bijbehorende vellen. De zes losse plaatsen hoorden weer bij dezelfde doos.

Bente vroeg Anouk een paar nummers terug te lezen terwijl zij controleerde. Het ging niet helemaal vloeiend. Eén omslag lag omgekeerd, zodat het nummer aan de andere kant stond. Anouk draaide de omslag met ondersteuning om. Vera hield op met schrijven tot ze het zeker wisten. Daarna ging de doos dicht. Zij raakten elkaar met hun handen toen ze allebei dezelfde ruimte vrij wilden maken en moesten er kort om lachen.

‘Ik ben gewend dat ik hier alleen sta,’ zei Bente.

‘Ik ook,’ zei Anouk.

De tweede doos was kleiner. Anouk legde haar eigen lijst ernaast en vroeg Bente hem open te doen. Achttien stroken met achttien contactvellen. De codes waren anders. De doos had niet dezelfde inhoud als die bij Otto en de gewone werkbeelden. Vera zag op een van de bovenste contactvellen een tafel met mensen eromheen.

Anouk hield stil. Zij schoof het vel niet naar Vera om een verklaring te geven. Ze keek naar een van de kleine rechthoeken, naar een arm aan de rand van de tafel en iets dat iemand middenin vasthield. Vera kon niet zien wat het was. Bente wachtte zonder een ander vel over het beeld te leggen.

‘Die lijst ligt eronder,’ zei Anouk uiteindelijk.

Het duurde even voordat zij hem pakte. Ze legde het contactvel daarna terug en ging de nummers na. Bente keek de andere kant van de doos na. Sommige aantekeningen waren klein en vervaagd; Anouk herkende haar eigen korte afkortingen. Er was één regel die zij opnieuw opschreef op de controlelijst omdat Vera haar letter eerst anders had gelezen. Geen van de stroken hoefde uit de hoes voor de telling.

Vera dacht aan de ruimte tussen Anouks bezoek en deze middag. Zij had vooral gezocht naar waar iets was. Dit was ook wat Anouk al die tijd niet in huis had gehad: de mogelijkheid om zomaar bij één beeld te blijven zonder uit te leggen waarom. Ze wachtte met haar volgende nummer tot Anouk haar aankijkend knikte.

Bij achttien hielden zij op. Alles op de oorspronkelijke lijst was aanwezig. De twee dozen konden nu volledig terug. Anouk tekende de ontvangst en Bente vulde de datum in. Hun exemplaren bleven op tafel liggen terwijl zij de deksels zorgvuldig sloten.

Bente wees naar de kleine omschrijving van de verkoop. ‘Die bewaar ik. Ook met de teruggave erbij.’

Anouk zei dat ze dat begreep. De eerdere stukken hoefden niet te verdwijnen doordat de dozen teruggingen. Ze vroeg alleen een kopie van wat over haar materiaal ging. Bente maakte die en schermde op het andere deel de gegevens af van een klant die er niets mee te maken had. Zij liet Anouk zien wat zij weghaalde. De regels over Dorus en de twee dozen bleven staan.

‘Hij heeft die eerste honderdtwintig betaald,’ zei Bente. ‘Dat blijft erbij staan. De rest komt nog.’

Zij borg het blad in haar eigen map op, met de drie toekomstige termijnen. Anouk had de doos van haar persoonlijke beelden al in haar handen. Ze zette hem toch nog even neer.

‘Dank je dat je dit nu doet.’

Bente keek naar de plek waar de dozen hadden gestaan. ‘Ik had liever gehad dat ik ze nooit zo had gekocht.’

Anouk zei niets om die zin gemakkelijker te maken. Bente pakte de zwaardere doos en vroeg of ze naar de auto konden. Vera liep vooruit om de deur te openen.

Het was harder gaan waaien. Een leeg krat tegen de winkelpui schoof een paar centimeter naar de fiets van een buurman. Vera zette haar voet ertegen terwijl Anouk de achterklep met twee handen omhoogduwde. Dezelfde ondersteuning lag klaar als vrijdag. De drie eerder teruggekregen groepen waren al thuis. Vandaag hoefden alleen deze twee erbij.

Bente hield de doos even vast totdat Anouk de deken vlak had. Toen zetten zij hem neer. De kleine doos ging ernaast. Anouk keek naar de afstand tot de klep, naar de bescherming aan de zijkant en sloot pas daarna. Zij vroeg Vera of ze nog iets van de papieren bij zich had. Alleen haar eigen kopie van de afspraak, zei Vera. De ontvangstlijst zat bij Anouk.

In de winkel opende Bente de deur weer voor klanten. Er stond al iemand met een grote envelop te wachten. Ze bedankte die voor het geduld en vroeg wat erin zat. Vera hoorde het begin van het antwoord terwijl zij haar fiets van het slot haalde.

Anouk kwam naast haar staan. Ze hield haar telefoon in één hand en had de autosleutel eronder gehaakt.

‘Ik ga nu naar huis,’ zei ze. ‘Dan zijn ze daar allemaal.’

Ze stuurde Dorus dat ook deze twee dozen compleet waren ontvangen. Daarna bevestigde ze het aan Sanne. Ze typte langer aan het tweede bericht, want de kleine publieke selectie was nog niet gekozen. Dat wilde zij morgen doen, schreef ze. Donderdag zou ze met Sanne bespreken wat er daadwerkelijk beschikbaar kwam.

Anouk vroeg of zij donderdagvoormiddag mee wilde naar De Werf om het stuk over de caféontvangst na te kijken. Dat kon. Daarna zou Vera terug moeten voor haar eigen werk.

Zij bleven even naast de auto staan. Bente had binnen de grote envelop opengelegd en de klant wees naar iets wat Vera niet kon zien. Een bus reed voorbij. Op de zijkant zat een advertentie voor een keuken die breder was dan het hele voertuig. Anouk volgde hem met haar ogen en keek toen naar Vera.

‘Je hoeft niet achter me aan te fietsen om te zien of ik thuis kom,’ zei ze.

‘Dat was ik niet van plan.’

‘Ik zeg het maar. Je kijkt zo.’

Vera moest lachen, korter dan ze wilde. Anouk had gelijk; zij had opnieuw naar de achterklep gekeken. Zij deed een stap opzij zodat Anouk bij het portier kon. De auto startte. Vera wachtte tot die van zijn plek af was en reed toen de andere kant op.

Bij het café stond Milan in de deuropening met de lege krat voor de leverancier. Hij wees naar de bezorger, die zijn wagen twee deuren te ver had gezet. Vera riep hem na en de man draaide zich met een handkar om. De metalen plaat klapperde tegen het trottoir. Zij hield de cafédeur vast en dacht, zonder een foto nodig te hebben, hoe zwaar dat ding met maar twee dozen erop al kon zijn.